Niet alle verzet tegen azc's is onzin (maar veel wel)

Shalana Bosmans uitte tijdens de inspraakavond in Steenbergen haar onvrede. Beeld Ton Toemen
Shalana Bosmans uitte tijdens de inspraakavond in Steenbergen haar onvrede.Beeld Ton Toemen

Iedereen vindt iets van de opvang van asielzoekers. Ger Groot overziet het slagveld van meningen en argumenten, en concludeert: niemand is consequent.

Ger Groot

Misschien blijkt het zwaar uit de hand gelopen asielzoekersdebat in Steenbergen achteraf een verborgen zegen. Zo grof was het optreden van sommige schreeuwers dat menige asielscepticus gedacht moet hebben: daar wil ik nu ook weer niet bij horen.

Eén van hen mocht dat afgelopen weekend in Trouw uitleggen. Deze Shalana Bosmans ging 'uit haar stekker' toen iemand de schreeuwlelijken 'vergeleek met nazi's'. Die vergelijking kan ik me van het radioverslag van die avond niet herinneren - en lijkt me, gezien de redelijke toon van de enige vrouw die de moed had tegen het verbale geweld in te gaan, ook niet waarschijnlijk.

Maar of dat woord nu wel of niet viel, neo-nazi Constant Kusters was zo vriendelijk het een paar dagen later alsnog te rechtvaardigen. Ja, hij stuurt zijn aanhangers regelmatig naar dit soort informatiebijeenkomsten toe, zo verklaarde deze Hitler-vereerder in De Telegraaf. Uiteraard met een beroep democratische waarden en het recht op vrije meningsuiting.

Heel slim was die openhartigheid niet - en het wangedrag van zijn aanhangers lijkt zich inmiddels tegen hen te keren. Zelfs Bosmans vond wat er die avond in Steenbergen allemaal geroepen werd 'over het randje'. De uitgebrande auto's van GroenLinks-fractievoorzitter Harold Halewijn in Oostknollendam deden daarna wat al eerder had moeten gebeuren.

Toon van het debat
In een gezamenlijke verklaring riepen alle fractievoorzitters van de Tweede Kamer (uitgezonderd die van afgescheurde groepen) op tot discipline en respect in het asielzoekersdebat. Gisteren verliepen alle inspraakavonden die dag zo goed als vlekkeloos. Laten we hopen dat dat zo blijft - al houd ik mijn twijfels.

Er is maar weinig voor nodig om de samenleving in het ongerede te brengen. Het wankele excuus van Bosmans boezemt al even weinig vertrouwen in als de hardnekkige onwil van Wilders méér dan een minimale afkeuring te laten blijken jegens wie zijn woorden wat ál te letterlijk hebben genomen. Of juist niet letterlijk genoeg - want had hij zich altijd al niet tegen geweld gekeerd?

Over het matigen van zíjn toon peinst de PVV-voorman in ieder geval geen moment, zo liet hij prompt weten. Dat mag geen reden zijn om de bezwaren die op de inspraakavonden naar voren worden gebracht weg te wuiven. De regel dat asielzoekers met een officiële status met voorrang in aanmerking komen voor een woning, lijkt inmiddels verlaten te zijn - al zijn de berichten daarover niet erg duidelijk.

Toe te juichen is zo'n koerswijziging wel. Wie gelijk moet worden behandeld aan gevestigde ingezetenen, zoals het vluchtelingenverdrag wil, moet dat op álle punten. Dat een eigen woning een snelle inburgering bevordert is ongetwijfeld waar, maar zo zijn er altijd wel wensen. Ook degenen die al jaren op een wachtlijst staan, snakken naar een normaal bestaan.

(tekst gaat verder onder de foto)

Inspraakavond Schaarsbergen Beeld ANP
Inspraakavond SchaarsbergenBeeld ANP

Bureaucratengemak
Hetzelfde geldt voor het verzet tegen grote asielzoekerscentra in kleine dorpen of gemeenschappen. De Nederlandse overheid wil die grootschaligheid graag omdat ze gemakkelijker te managen is, begrijp ik. Dat die op haar beurt een snelle inburgering juist tegenwerkt, lijkt plots geen doorslaggevend argument meer te zijn, ook al rijdt dit bureaucratengemak zichzelf direct in de wielen. Het verandert welwillendheid in verzet en belemmert de soepele integratie die iedereen zozeer zegt te wensen.

Hoe het in ieder geval níet moet, liet inmiddels de Alkmaarse VVD zien. Iedere asielzoeker dient een lijst van acht punten te ondertekenen, anders komen zij de gemeente niet in - zo stelde de fractie voor. Naast een paar evidenties (geweld mag niet) leest het lijstje als een staalkaart van de modethema's waarmee Nederlanders elkaar vandaag de dag de maat nemen: gelijkheid van mannen en vrouwen, homo's en 'transgenders'.
Precies die zaken waarmee wij het zelf het gisteren nog zo moeilijk hadden.

Intussen schitteren de vrijheid van godsdienst of onderwijs door afwezigheid. Dát soort grondrechten is bij de VVD momenteel nu eenmaal minder populair. Het lijstje is een keurig lesje inburgering in Holland op zijn smalst. Ook de Alkmaarse VVD roept de Grondwet aan als de nationale fetisj die deze inmiddels geworden is.

Grondwet reciteren
Minister Plasterk besloot hem zelfs te laten vertalen terwille van de toestromende vluchtelingen. Ik verkneukel mij al op de eerste vreemdeling die moeiteloos artikel 14 lid 1 citeert: "Onteigening kan alleen geschieden in het algemeen belang en tegen vooraf verzekerde schadeloosstelling, een en ander naar bij of krachtens de wet te stellen voorschriften."

Of die zijn nieuwe dorpsgenoten kond doet van artikel Artikel 111 ('Ridderorden worden bij de wet ingesteld') en de royalty-bepaling van artikel 38: "Zolang niet in de uitoefening van het koninklijk gezag is voorzien, wordt dit uitgeoefend door de Raad van State."

Misschien kan hij dan ook even langsgaan bij de Alkmaarse VVD-fractie, die asielzoekers bij voorbaat wil onderwerpen aan een samenscholingsverbod voor meer dan drie volwassenen. Hij kan met zijn kennis van de Grondwet meteen terzake komen. "Allen die zich in Nederland bevinden," zegt artikel 1, het enige waar de meest Nederlanders wél ooit van gehoord hebben, "worden in gelijke gevallen gelijk behandeld."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden