Nienke wil niet meer meeroken

De chronisch zieke Nienke (25), bewoonster van de epilepsie-instelling Cruquius Hoeve in Heemstede, eist via de rechter een rookvrije woonomgeving. Nienkes moeder vroeg gisteren de Haarlemse rechtbankpresident de Cruquius Hoeve te veroordelen tot naleving van de uit 1990 daterende Tabakswet. Nienke is vanwege haar ziekte zelf niet in staat haar rechtszaak te voeren.

Processen van patiënten of bewoners tegen de inrichting waar ze verblijven komen niet vaak voor, uit angst voor gevolgen bij de behandeling. De moeder zegt door de directie van de Cruquius Hoeve onvriendelijk te zijn bejegend toen duidelijk werd zij naar de rechter stapte. ,,Maar mij gaat het er gewoon om dat er voor rokende bewoners en personeel een behoorlijke rookruimte komt.''

Bij de Stichting Volksgezondheid en Roken (Stivoro) komen geregeld klachten binnen van bewoners van instellingen voor de gezondheidszorg, of van hun ouders, over het ontbreken van rookbeleid.

In de Tabakswet staat dat instellingen moeten zorgen voor een rookvrije woon- en leefomgeving voor niet-rokende patiënten of bewoners. Volgens de moeder heeft de Cruquius Hoeve tot dusver verzuimd een goed beleid op te zetten. De instelling bestrijdt dit. Er ligt een conceptplan ter discussie, waarin wordt geregeld dat per 1 april volgend jaar het personeel niet meer mag roken, per 1 januari 2003 zou er ook een rookverbod voor de bewoners van kracht moeten worden.

Maar Nienke heeft geen tijd om daarop te wachten. Volgens haar huisarts veroorzaakt verblijf in een rokerige omgeving bij haar een verhoogd risico op een fatale aandoening van de luchtwegen. Nienke en haar moeder willen dat de Cruquius Hoeve direct een rookbeleid invoert, op straffe van een dwangsom van 10000 gulden per dag. ,,De Stichting Epilepsie Instellingen Nederland stelt het belang van rokers boven het belang van niet-rokers en handelt daarmee in strijd met de wet'', aldus de advocate van Nienke.

Volgens de Cruquius Hoeve gaat het in de zaak van Nienke in feite om twee botsende grondrechten. Een rechter in Breda gebruikte onlangs artikel 11 van de Grondwet, waarin het recht op bescherming van de lichamelijke integriteit is beschreven, om PTT Post te dwingen een rookvrije werkomgeving te maken voor een postbesteller die last had van de rook van haar collega's.

Maar de Grondwet regelt ook het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. ,,Op grond van dit artikel strekken overheidsmaatregelen zich niet uit tot bijvoorbeeld de huiskamer van een persoon. Daar mag je zelf bepalen wat je doet. In de Cruquius Hoeve wonen mensen, soms wel veertig jaar'', aldus advocaat L. Peeters van de Cruquius Hoeve. Rechtbankpresident Ruitinga liet echter gisteren al doorschemeren dat hij aan de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van personen zwaarder tilt dan aan dat grondwetsbeginsel. Volgens de moeder van Nienke wordt er in strijd met het al geldende rookverbod op de afdeling waar haar dochter verblijft stelselmatig gerookt door bewoners en het personeel. ,,Het staat er geregeld blauw van de rook.''

Uitspraak op 30 november.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden