Niemand staat te springen om het levenloze Alitalia te redden

Vliegtuigen van Alitalia. Beeld EPA

De Italiaanse regering wil het levenloze Alitalia per se in de lucht houden. Maar dan heeft ze wel partners nodig, en niemand staat te springen.

Gezocht: grote, gezonde luchtvaartmaatschappij die graag honderden miljoenen in een net niet dode sectorgenoot zonder veel toekomstperspectieven wil stoppen.

Voor die bijna onmogelijke opgave staat de Italiaanse regering nu ­easyJet zich heeft teruggetrokken als potentiële investeerder. Na maandenlange gesprekken over de aankoop van ongeveer 20 procent van de Alitalia-aandelen is de deal afgeketst; de Britse prijsvechter ziet de investering niet zitten. Daarom moet de Italiaanse regering opnieuw, en snel, op zoek naar een andere koper. 

Honderden miljoenen verlies

Alitalia is een hoofdpijndossier voor iedere regering die de afgelopen twee decennia aan de macht was in Italië en dus ook voor de huidige ­populistische regering van Vijfsterrenbeweging en Lega. Sinds mei 2017 wordt de zo goed als failliete luchtvaartmaatschappij geleid door overheidscommissarissen, nadat het ook Etihad uit het Midden-Oosten niet was gelukt om het Italiaanse bedrijf financieel gezond te maken.

De groen-witte toestellen kunnen nu alleen nog vliegen dankzij een staatslening van 900 miljoen ­euro. Maar over hooguit drie maanden is ook die op. 

Dat het vinden van een enthousiaste investeerder een bijna onmogelijke opgave is, komt doordat het Italiaanse bedrijf jaar in jaar uit marktaandeel en honderden miljoenen ­euro’s verliest. Luchtvaarteconomen zeggen dat Alitalia te duur is voor passagiers die binnen Italië of Europa vliegen. Zij boeken liever een ticket bij concurrenten easyJet, Ryanair en Vueling. Tegelijkertijd is Alitalia te klein om met haar intercontinentale vluchten op te boksen tegen concurrenten als Lufthansa en Air France-KLM. Te veel stoelen blijven leeg. 

Belastingbetalers

Voor de regering is het geen optie om de nationale luchtvaarmaatschappij failliet laten gaan. De coalitiepartners willen Alitalia – waar ruim 12.000 mensen werken – koste wat kost in de lucht houden en vinden het geen probleem als de belastingbetalers daarvoor betalen. 

De staat moet een belangrijke rol krijgen in het bedrijf. Het huidige reddingsplan ziet er daarom zo uit: Ferrovie dello Stato Italiane, het spoorwegbedrijf dat eigendom van het ministerie van financiën is, koopt 30 procent van de aandelen. Daarnaast koopt het ministerie van financiën zelf ook een pakket van 15 procent. De rest moet door externe partners, het liefst uit de luchtvaartwereld, worden gekocht. 

Luigi Di Maio, leider van de Vijfsterrenbeweging en vicepremier, maar ook minister van economische ontwikkeling, is al tijden druk op zoek naar die externe partners. Hij is – kennelijk vruchteloos – met Chinese vliegtuigmaatschappijen gaan praten. Er zijn ook gesprekken met Lufthansa gevoerd. Italiaanse kranten schrijven dat het Duitse bedrijf wel belangstelling heeft, maar alleen als eerst ruim een derde van het personeel wordt ontslagen.

Mislukt

Dat wil deze regering – zoals geen een van zijn voorgangers trouwens – absoluut niet doen. Rome leek daarom liever een deal met easyJet te sluiten, maar dat is dus mislukt.

De enige luchtvaartmaatschappij die bevestigt een aanzienlijk belang te willen kopen, is Delta Air Lines, dat mogelijkheden voor versterking van de transatlantische routes ziet.

Van de EU mag het Amerikaanse bedrijf niet meer dan 49 procent van Alitalia bezitten, en Delta zou zelf ook niet meer dan 20 procent willen kopen; een tweede partner is onontbeerlijk. Maar welke luchtvaartmaatschappij zou dat nog kunnen zijn? De regering ploetert voort. Di Maio heeft gezegd dat hij vóór het einde van deze maand met een voltooid reddingsplan wil komen. Dat lijkt onhaalbaar.

Lees ook: 

Alitalia lijkt nu echt niet meer te redden

Voor de tweede keer staat Alitalia op omvallen. Maar nu lijkt er echt geen redden meer aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden