Niemand praat zo nuchter over componeren als Rihm

Klassiek
Wolfgang Rihm op 28/10 in het Goethe-Institut en Asko|Schönberg, Christian Miedl en Jörg Widmann o.l.v. Reinbert de Leeuw op 29/10 in het Concertgebouw, Amsterdam. Terugluisteren: www.radio4.nl/concerthuis

Componeren? Dat voelt Wolfgang Rihm niet als iets bijzonders, het is zijn tweede natuur. Om de gevierde 59-jarige Duitser kunnen we dit seizoen in de ZaterdagMatinee niet heen. Zijn werk staat onder de noemer 'Rihm-Resonanz' tijdens zes concerten in de schijnwerpers.

In opdracht van de Matinee schreef hij 'Der Maler träumt' (2009), dat magnifiek in première werd gebracht door het Asko|Schönberg onder leiding van Reinbert de Leeuw. Een rede van de schilder Max Beckmann over zijn visie op kunst vormde de inspiratiebron voor dit Traumgesicht, gecomponeerd in een indrukwekkend, transparant idioom met een waardige balans tussen schijnbare eenvoud en complexer materiaal. Christian Miedl bleek over een ideale bariton te beschikken voor de solopartij - met hier en daar een reminiscentie aan Bach.

Vrijdag al gaf Rihm acte de présence in het Goethe-Institut aan de Amsterdamse Herengracht. Daar ging hij in gesprek met schrijver en musicoloog Bas van Putten: weinig toondichters die zo ontspannen en nuchter over hun componeren en bezieling praten als Wolfgang Rihm. Zijn ex-leerling Jörg Widmann, klarinettist en componist, gaf een aangenaam voorproefje - 'Vier Male' (2000) van Rihm voor Widmann - van wat de luisteraar de volgende dag in de Grote Zaal van het Concertgebouw te wachten zou staan.

'Male über Male 2' (2008), dat in de Matinee klonk, is een derde versie van 'Vier Male'. Het klankspectrum van het solowerk breidde Rihm uit met een divers instrumentarium dat een effectieve verrijking bood. En Widmann? Die schudde vinnige uitroeptekens, subtiele glissando's en andere technische en muzikale hoogstandjes uit zijn mouw.

Dubbeltalent Widmann - bijna eng hoe excellent hij beide professies beheerst - had ook een eigen werk meegenomen: 'Dubairische Tänze' (2009). Een verblijf van een maand in Dubai had zijn verlangen naar Ländler en andere volksdansen aangewakkerd. Dat werd dansen op te kleine schoenen en met schurende hielen: een en al beweging met wringende dissonanten, lekker theatraal getimed door het ensemble. Goed opgelet dus, Widmann, tijdens de compositieles: slimme noten in de juiste proporties.

De thuisblijvers - en dat waren er nogal wat - kregen ongelijk, alleen al vanwege het openingswerk van Franz Schreker. Zijn 'Kammersymphonie' is een juweeltje, zelfs als de strijkers het niet steeds eens zijn over de juiste intonatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden