Niemand kent Bruckner beter dan Thielemann

Wiener Philharmoniker olv Christian Thielemann op 18/3 in Concertgebouw, Amsterdam.

Christian Thielemann, de Berlijnse boom van een dirigent, nam zondagavond weer eens groots en onontkoombaar bezit van het hoofdstedelijke Concertgebouw. Hij deed dat deze keer met de mannenbroeders van de Wiener Philharmoniker die op de lessenaars de Achtste symfonie van Anton Bruckner hadden staan. De Weners verdedigden een traditie; zij zorgden in 1892 voor de wereldpremière.

Een concert van Thielemann meemaken is getransporteerd worden naar een andere tijd. Zondagavond was wat dat betreft niet anders. Bij hem gaan alle sluizen open; er is op dit moment niemand die de sluisdeuren in een Bruckner-symfonie beter kan bedienen dan hij.

Hoe vaak zou Thielemann deze symfonie al gedirigeerd hebben? In ieder geval vaak genoeg om de ruim anderhalf uur aan noten, tempo-aanduidingen en dynamische voorschriften volledig uit het hoofd tot klinken te laten komen. Memorabel hoe er zondagavond geconcentreerde spanning ontstond. Vanaf het zo bruckneriaanse, mysterieuze en nauwelijks hoorbare tremolo aan het begin tot aan de zwaar aangezette fortissimo slotnoten ebde die spanning geen moment weg.

Het Duits-degelijke dat Thielemann aankleeft moet hier als uiterst positief worden opgevat. Het neemt niet weg dat ook hij zijn eigen stempel op de partituur drukte. Een plotselinge vertraging en terugname van volume, middenin een thematische afwikkeling in het tweede deel zorgde voor verrassing. Door opbouw en herhaling kwam dat moment vier keer terug waardoor die Thielemann-vrijheid ook wel wat van een maniertje kreeg. Afgezien daarvan werd hier volledig naar de letter gemusiceerd met de Wiener Philharmoniker in blakende vorm.

Onvergetelijke momenten waren er. Het slot van het eerste deel bijvoorbeeld. Thielemann koos voor de tweede versie van de symfonie zodat hier het eerste deel zo mogelijk nog mysterieuzer afsloot dan het begonnen was. Stille altviolen die met het simpelste motiefje denkbaar een hele wereld achter zich lieten. En hoe onnavolgbaar was de manier waarop Thielemann de passages met de Wagner-tuba’s liet uitkomen. Momenten van grootsheid die bevestigden dat na Sergiu Celibidache en Günter Wand niemand, maar dan ook niemand Bruckner beter doorheeft dan Christian Thielemann. Daarvan waren overigens ook opvallend veel jongeren getuige. Die joelden na afloop hard, maar dat was misschien ook omdat zij voor hun sprintplaats slechts 7,50 euro hadden betaald en al die andere liefhebbers 125 euro moesten neertellen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden