Niemand is blij met de 'Polderpiet'

Een schoorsteenpiet in Amsterdam.  Beeld ANP
Een schoorsteenpiet in Amsterdam.Beeld ANP

De NTR oogst verwarring over het uiterlijk van de pieten, die bij nader inzien toch ook helemaal zwart lijken te worden. De roetveegpiet is daarmee een 'polderpiet' geworden, een piet waarmee de omroep iedereen tevreden probeert te stellen. Echt gelukt is dat niet: het ontevreden sinterklaascomité uit Zaanstad is dat nog steeds.

Heel Nederland dacht deze week dat de NTR afscheid had genomen van de traditionele Zwarte Pieten. Maar gisteren bleek dat niet zo te zijn. Of toch wel? Een gesprek met de woordvoerder van de NTR, dat de landelijke intocht organiseert en uitzendt.

Hoe zit het nu?

Woordvoerder René Takken: “Het zit eigenlijk zoals het in het statement staat, feitelijk. Dus het zijn allemaal roetveegpieten maar je kan roet op meerdere manieren op je gezicht krijgen. Dus van niets, tot bijna niets, tot heel veel. Dat is het hele verhaal. Eigenlijk.”

Roet komt niet helemaal in oorschelpen en neusgaten. Is de traditionele Piet straks te zien, of niet?

“Nou, hij is niet traditioneel. Maar je hebt ook pieten die helemaal onder het roet zitten. Meer kan ik er niet van maken. Dat is feitelijk wat er stond.”

En die hebben dan ook zwarte beentjes?

“Nee, want ze hebben maillots aan en die kleur past bij het Pietenpak. Dat staat er ook in. Dus dat is het verhaal, snap je?”

In het persbericht dat de NTR dinsdag verstuurde, en waar de omroep toen geen verdere toelichting op wilde geven, stond: ‘Sinterklaas wordt dit jaar bij de landelijke intocht vergezeld door alleen maar roetveegpieten’. De NTR schreef toen ook: ‘Al naar gelang een piet vaker door de schoorsteen is gegaan, heeft hij of zij meer roet op het gezicht’. Verder dragen de pieten geen gouden oorringen meer en hebben ze verschillende haarstijlen.

Dit is zo’n gevoelig onderwerp. Had dat niet toch duidelijker gemoeten?

“Ja, het is een gevoelig onderwerp. Het is emotie. Dat is het elk jaar. Maar goed, wij vinden het een helder statement. Daarom hebben we ook steeds gezegd: kijk naar wat we hebben geschreven. Dat is een lijn van geleidelijkheid die we al jaren volgen.”

Is er nu iets veranderd ten opzichte van vorig jaar?

“De verandering is dat we elk jaar een stapje verder doen. Dus elk jaar een beetje minder zwart.”

Dit klinkt toch een beetje als een semantische discussie, of het nu een roetveegpiet is of een traditionele piet.

“Ja, dat begrijp ik. Maar daarom zeg ik nog maar eens hoe je het moet lezen: het zijn allemaal pieten die door de schoorsteen zijn gegaan. En sommige zijn meer door de schoorsteen gegaan dan anderen. De ervaren, doorgewinterde pieten.”

Dus een Piet die heel vaak door de schoorsteen is gegaan kan wel lang steil haar hebben?

“Ja. Het zijn allerlei soorten haarstijlen inderdaad. Het is zoals het er staat.”

Sinterklaas en zijn Pieten in 2017 in Zaanse Schans. Beeld ANP
Sinterklaas en zijn Pieten in 2017 in Zaanse Schans.Beeld ANP

Het Sinterklaascomité

De verklaring van de NTR leidde er woensdag toe dat het Sinterklaascomité Zaanstad, een van de negen comités in de gemeente, zei niet meer mee te willen doen met de landelijke intocht. Als het alleen maar met roetveegpieten zou mogen, hoefde het niet meer. Maar ook met zwarte pieten wil voorzitter René de Reus niet mee doen. "Alleen als er geen enkele roetveegpiet is”, zegt hij nu. “Je bent Zwarte Piet, of je bent het niet.”

Waarom doen jullie niet mee?

"Wij zijn verbonden aan het Sint- en pietengilde en die zijn voor de traditionele, normale, gewone piet. Die zijn bruin, hebben geen oorringen en geen opgezette lippen. Die overeenkomst hebben wij ondertekend, daar waren voorstanders van verandering het ook mee eens. Toen. En dan is het over. Dan is het klaar."

"Nu heeft de NTR natuurlijk nattigheid gevoeld, dat ze de bui al zien hangen dat er helemaal geen pieten mee gaan."

Hoe is dit nu gegaan? Heeft de NTR nog contact met u opgenomen?

"Nee, want de NTR wist dat wij niet mee gaan in hun denkwijze. Dus hoe geloofwaardig is de NTR nu nog, naar alle kindertjes toe?"

En als de NTR zegt: er zullen wel zwarte pieten zijn, doet u dan weer mee?

"Als de NTR nu zegt: we gaan alleen met traditionele pieten en helemaal geen roetveegpiet of blanke piet in de buurt, natuurlijk dan doen we meer mee. Maar daar zijn ze te laat mee, dat hadden ze lekker eerder moeten bedenken."

Maar niet als er een mix is van pieten?

"Nee, natuurlijk niet. Dat bestaat niet. Ze moeten een keertje stoppen met die aandacht, met de media-aandacht hierover. Klaar. Dat moet ook gebeuren. Niemand moet hier meer over bellen, niemand moet hier meer over schrijven. Het is gewoon klaar."

Lees ook: Zal de discussie over Zwarte Piet ooit beslecht worden?

Piet is steeds minder zwart, maar de emotionele discussie over zijn uiterlijk blijft jaarlijks opvlammen. Worden racismebestrijders enerzijds en 'kinderfeestverdedigers' aan de andere kant de strijd nooit moe?

Zwarte Piet verdeelt stad en ommeland

In de steden verandert Zwarte Piet van aanzien, elders in Nederland niet. Of nóg niet?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden