Niemand anders dan Longo komt goud toe

ATLANTA - Haar erelijst is natuurlijk fantastisch: vijf wereldtitels op de weg, wereldkampioene tijdrijden in 1995 en daarnaast vier mondiale baantitels, drie op de achtervolging en één in de puntenkoers. Maar die ene gouden medaille ontbrak nog in de rij. Dat dreigde een obsessie te worden voor de vrouw die alles wint. Op de Olympische Spelen ging het altijd op een of andere rare manier mis.

In 1984 (Los Angeles) was ze bij haar olympisch debuut meteen kansrijk. Ze kwam echter letterlijk in aanvaring met haar eeuwige rivale uit die tijd, de Italiaanse Maria Canins. De daardoor ontstane materiaalpech kon in de finale niet meer worden verholpen. Met een kapotte derailleur overschreed ze als zesde de finishlijn; lopend wel te verstaan. In 1988 (Seoul) blies ze zichzelf op. Ze overschatte schromelijk haar krachten, terwijl het toch een groot wonder was dat ze de Spelen haalde. Een maand voor de openingsceremonie brak ze bij een zware val een heup. Een versneld uitgevoerd genezingsproces liet toch zijn sporen achter. Vier jaar geleden in Barcelona maakte ze een klassieke fout. Juichend ging ze over de streep; ze had niet in de gaten dat de Australische Kathy Watt kort daarvoor was weggesprongen. “Dat kwam door de stress. Ik was in 1989 gestopt, maar in 1992 weer begonnen, omdat de individuele achtervolging aan het olympisch programma werd toegevoegd. Daar was ik helemaal op gefixeerd.”

Vrienden heeft ze eigenlijk alleen binnen de intieme familiekring, maar iedereen gunde de inmiddels 37-jarige atlete die al bijna twee decennia het gezicht van het vrouwenwielrennen bepaalt, de kroon op het vele werk. Het is een cliché, maar niemand anders dan Jeannie Longo kwam het goud van de olympische wegwedstrijd toe. De manier waarop ze de koers naar haar hand zette, was klassiek: ze ging vroeg in de aanval, gebaarde regelmatig haar passieve medevluchters Chiappa en Hughes ook kopwerk te doen om uit de klauwen van het peloton te blijven en ging er op het laatste klimmetje vandoor. “Ik wilde hoe dan ook alleen aankomen. Chiappa is geslepen als het op een eindsprint uitdraait. Dat risico wilde ik in geen geval lopen.” Er was trouwens ook nog een praktische reden waarom Longo voor een geïsoleerd bestaan koos. Door de regen hadden de rensters in sommige bochten de indruk dat ze op een met groene zeep ingesmeerd wegdek reden. Gezien de koddig ogende manier waarop menig renster viel, leek de wedstrijd af en toe op een repetitie van Sterrenslag. “Blijf je in het peloton zitten, dan heb je een grote kans dat je het onheil over je afroept,” sprak Longo uit ervaring. “Het was net alsof we constant onder een warme douche reden,” zo omschreef de Nederlandse Elsbeth Vink de ongewone atmosfeer.

Longo is en blijft een vat vol tegenstrijdigheden. Over alle conflicten en ruzies met collega's (ook die uit de eigen ploeg), bondsfunctionarissen en autoriteiten zou een dik boek geschreven kunnen worden. Ze verliet een keer de Tour de France féminin omdat de jury haar fiets had afgekeurd. Twee jaar geleden verbijsterde ze op het WK de Franse ploegleiding door haar in een kansrijke positie liggende co-equipier Catharine Marsel persoonlijk terug te halen. In 1987 raakte ze betrokken in een mistige dopingaffaire. Allerlei ontkenningen te spijt werden er sporen van efedrine in haar urine aangetroffen. Tot een schorsing kwam het niet omdat de Franse bond een procedurefout had gemaakt.

Gisteren was ze lief en aardig tegen iedereen. Ze dankte president Chirac en de minister van sport, oud-atleet Guy Drut, voor hun gelukstelegrammen, op verzoek wilde ze wel bevestigen dat een droom werkelijkheid was geworden, maar om zondag 21 juli de meest gedenkwaardige dag uit haar leven te noemen, ach dat voerde wat al te ver. “Ik spreek niet in termen van mooiste. Het is een hele andere medaille. De gevoelens erbij zijn apart. Ik sta hier in het besef dat ik op deze manier heel wat voor Frankrijk en de Fransen beteken.”

Uitgezonderd dan voor de mensen van de bond en het nationale olympische comité. “Ik heb een goede relatie met hen,” zegt ze cynisch, “omdat ze mij helemaal vrij laten in alles wat ik doe. Daar staat tegenover dat ik van hen ook geen steun hoef te verwachten, zeker geen financiële. Ik heb geen sponsor, ik draai dus voor alle kosten op. Mijn verblijf hier wordt natuurlijk wel vergoed, maar mijn trainer (haar echtgenoot Patrice Ciprelli - red) moet alles uit eigen zak betalen. En dus ook mede uit de mijne.” Longo kan deze weken moeilijk met haar sportende landgenotes in conflict komen. Ze pendelt tussen Atlanta en Colorado Springs, daar waar het leven weliswaar ook warm is, maar het uitzicht op Pikes Peak (4500 meter), de hoogte en de trainingsfaciliteiten alles vergoeden. Morgen vertrekt ze weer naar Colorado, om op 1 augustus voor de tijdrit terug te keren naar Atlanta.

In Seoul en Barcelona had Longo nog heel wat te stellen met de Nederlandse deelneemsters, in Atlanta heeft de Française het vaderlandse drietal niet gezien. Met uitzondering misschien van Elsbeth Vink, die vergeefs voor haar kopvrouw Yvonne Brunen de koers open trachtte te breken. Ingrid Haringa, eigenlijk voor de baan in de hoofdstad van Georgia, had al vrij vroeg opgegeven. Ook de dag van Vink moet nog komen. Vorig jaar op het WK in Duitama (Colombia) was ze eveneens de strijdlust zelve. Drie hoogtestages had ze gevolgd, de wintersportvakantie was synoniem voor trainingskamp en ontelbare vrije uren waren op het offerblok gelegd, maar meer dan een 35e plaats zat er niet in. Dat betekende dat Nederland afhankelijk was van een wild-card voor de Spelen.

Vink wachtte dat niet af. Omdat de KNWU uiteindelijk slechts één 'specifieke' wielrenster mocht inschrijven, moesten uit andere geledingen (tijdrijden, baan, mountainbike) nog twee deelneemsters worden gerecruteerd om een ploegje van drie te kunnen maken. De naam van de kopvrouw stond wel vast: nationaal kampioene Yvonne Brunen. Vink stortte zich op het ATB-fietsen, kwalificeerde zich voor Atlanta en kwam derhalve door de achterdeur op een wegfiets het parcours in de fraaie wijk Buckhead oprijden. Vink moet volgende week dinsdag 'echt' aan het werk. De voorbereiding kwam niet in het gedrang. De snelheidstraining heeft ze nu achter de rug en na een rustdag rest er nog een kleine week om de techniek bij te spijkeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden