Nico Muhly kiest zijn genre zelf

(Trouw) Beeld
(Trouw)

Componist Nico Muhly wordt wel ’de redder van de klassieke muziek’ genoemd. Onderscheid tussen klassiek, pop of filmmuziek doet er voor hem niet veel toe. „Hij schrijft gewoon interessante muziek.”

Verrassend toegankelijk en prettig onvoorspelbaar, zo noemt het Storioni Festival Nico Muhly (1981), de Amerikaanse componist die deze editie centraal staat. Maar liefst op vier dagen van het festival worden er werken van Muhly gespeeld: een totaal van acht, met daartussen twee wereldpremières.

Muhly lijkt zich in elk genre als een vis in het water te voelen. Zo componeerde hij niet alleen voor koor, orkest en ensemble, zoals een klassieke componist dat betaamt. Hij werkte ook met Björk, met Grizzly Bear, met Antony and the Johnsons en met Philip Glass. Muhlys muziek wordt zelfs uitgegeven door Glass’ eigen bedrijf Dunvagen. Bovendien schreef Muhly filmmuziek, onder andere voor ’The Reader’. Een indrukwekkende staat van dienst voor een componist, zeker voor iemand die nog dertig moet worden: deze zomer is dat trouwens zover.

Muhly begon ooit in een jongenskerkkoor, waar hij naar eigen zeggen diep geraakt werd door de renaissancemuziek van componisten als William Byrd – heel andere muziek dan die hij als pianoleerling kreeg voorgeschoteld. Hij voelde zich meteen thuis in die oude muziek. En hij noemt de stap van renaissance naar de minimal music van Glass een kleine: de zeventiende-eeuwse liturgische muziek heeft volgens hem veel van de rituelen van het minimalisme. Niet dat Muhlys muziek nou zo streng klinkt. Integendeel zelfs: zijn werk heeft een popmuziek-achtige lichtheid en drive.

Niet voor niets is Nico Muhly sinds vorig jaar drie seizoenen lang composer-in-residence in Muziekgebouw Frits Philips in Eindhoven, een zaal die de laatste jaren furore maakt met zijn avontuurlijke programmering. Daarin staat klassiek gebroederlijk naast pop, als het even kan in hetzelfde concertprogramma. Niks geen aangeharkte perkjes.

Die open geest waait ook in het Storioni Festival, dat vandaag in Eindhoven van start gaat en waarin Muhly’s werk een rode draad vormt. Samen met de Storioni’s stelde Frits Philips-programmeur Frank Veenstra het programma samen.

Veenstra over de Muhly-premières in het festival: „We geven Muhly ieder seizoen twee opdrachten. Voor dit Storioni Festival schreef hij het ’Triple Concerto’ en een stuk voor hemzelf op piano en Pekka Kuusisto op viool. Dat zijn de wereldpremières. En dan klinkt er nog een aantal Nederlandse premières.”

Over Muhly zegt Veenstra: „Ik vind Muhly zo’n interessante componist omdat hij alle denkbare muzikale werelden bij elkaar weet te brengen, van de klassieke canon tot de alternatieve popmuziek. Afhankelijk van het medium en de gelegenheid waarvoor hij schrijft, kiest hij zijn genre. Hoewel het onderscheid tussen die soorten er voor hem niet toe doet. Hij schrijft gewoon interessante muziek.

Ik vond hem geschikt voor het Storioni Festival omdat zijn idioom goed aansluit bij de voorkeuren van het Storioni Trio, dat het festival organiseert. En omdat hij goed aansluit bij de componisten die ooit centraal stonden in het festival: van Kantsjeli en Jeths, tot Loevendie.”

De ekster-achtige Muhly wordt weleens de ’redder van de klassieke muziek’ genoemd. Veenstra kan dat wel beamen. Hij noemt hem echt een exponent van deze tijd. „Muziek is op dit moment overal en altijd aanwezig. Muhly maakt daar op een effectieve en smaakvolle manier gebruik van. Hij weet daardoor de klassieke muziek dichter bij een groot publiek te brengen. Dat sluit weer erg goed aan bij het Storioni Festival, dat zowel in programmering als presentatie hetzelfde probeert te doen. Zo proberen we de muziek uit de bestaande conventies te halen.”

Je kunt je voorstellen dat zo’n componist druk bezet is. De afspraak om Muhly per telefoon te spreken valt in het water: hij loopt achter en heeft het te druk, mailt hij. „A! Ik geloof dat het de bedoeling was dat we elkaar zouden spreken vanochtend. Maar ik loop een beetje achter, met veel excuses.” Mailen gaat wel die ochtend (’Ik schrijf supersnel terug!!!!’).

Componeren, zo schrijft hij vervolgens, doet hij in hotelkamers onderweg. Maar in zijn drukke reisschema probeert hij tijd vrij te maken om een langere periode in zijn New Yorkse appartement te werken.

Over het ’Triple Concerto’, waarin de Storioni’s met Britten Sinfonia optreden, schrijft hij: „Ik heb dat stuk heel erg met de Storioni’s in mijn achterhoofd geschreven. Ze voeren het diepklassieke repertoire zó goed uit – ik wilde iets schrijven dat aan die techniek refereert, maar dat ze ook een beetje aan het denken zou zetten. Het stuk is eigenaardig en op een vreemde manier gestructureerd. Ze spelen niet vaak alle drie tegelijkertijd, dus moest ik een manier vinden om de energie hoog te houden.” Het stuk voor Muhly en Kuusisto heeft inmiddels een titel, mailt hij: ’Drones and Violin’. „Er gebeurt precies wat de titel doet vermoeden. Ik maak de drones en Pekka speelt viool! It’s really fun!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden