Balkanroute

Nickelsdorf, het dorp van de gestikte vluchtelingen

Vluchtelingen lopen het dorp Nickelsdorf in, de stad aan de grens van Oostenrijk en Hongarije. Beeld Afp

Het dorp Nickelsdorf werd vorig jaar wereldnieuws toen er een vrachtwagen werd gevonden waarin 71 dode vluchtelingen lagen. Gestikt in de koelwagen. Hoe is het er nu?

Na acht maanden met 24 asielzoekers in Das Risi in Nickelsdorf had Luai Alhussein het wel gezien op het Oostenrijks platteland. Zodra zijn asielaanvraag was goedgekeurd, vertrok de Syriër naar Wenen. Vier maanden later was hij weer terug. Wenen was een catastrofe, zegt hij: "Geen geld en geen werk, en de buren zeiden geen woord tegen me. De mensen hier zijn veel aardiger." Sinds kort staat hij achter de bar in café-restaurant Falb in het centrum van het dorp.

Alhussein is niet de enige. Drie van de eerste asielzoekers die vorige zomer onderdak kregen in het voormalige pension Das Risi wonen inmiddels permanent in Nickelsdorf. Hijzelf woont bij een Oostenrijkse familie. Ze eten gezamenlijk en koken om de beurt. Volgend jaar gaat hij machinebouw studeren, dankzij de hulp van dorpsgenoten: "Die hebben hun contacten bij de universiteit gebeld om me geplaatst te krijgen."

Als je hem hoort, klinkt het niet zo, maar asielzoekers zijn wel degelijk een heikel onderwerp in Nickelsdorf, een 1720 inwoners tellend dorp op een steenworp afstand van de Hongaarse grens. Zo heikel dat 62 procent van de kiezers afgelopen mei op Norbert Hofer, presidentskandidaat van de extreem-rechtse FPÖ, stemde.

Een beeld van de truck waarin de dode asielzoekers werden gevonden. Beeld Afp

Koelwagen

Vanwege die asielzoekers werd Nickelsdorf vorig jaar twee keer wereldnieuws. In augustus parkeerde de politie een koelwagen met 71 gestikte vluchtelingen voor forensisch onderzoek op het voormalige veterinaire douaneterrein vlakbij het dorp. Nog geen maand later, nadat Angela Merkel de grenzen voor Syrische vluchtelingen had geopend, waren de Nickelsdorfers de eersten die de honderdduizenden asielzoekers op weg naar Duitsland zagen passeren.

Tot dat moment waren de dorpelingen vooral negatief geweest over de donkere mannen die 's avonds door hun dorp liepen, maar die septembermaand lieten ze zich van hun beste kant zien. Er kwam een gratis markt met hulpgoederen en ze accepteerden zonder problemen dat hele families in de dorpsstraten hun tentjes opsloegen. "Zelfs mensen die daarvoor fel tegen vluchtelingen waren geweest, hielpen", herinnert café-eigenaar Hans Falb zich.

Een van hen was pensionhoudster Gertrud Breuer. Ze belde vorige zomer nog de politie omdat er asielzoekers op straat liepen, maar een maand later had ze geen goed woord over voor de houding van de Hongaren, die zelf toch ook vluchteling waren geweest. Onlangs belde ze opnieuw de politie, omdat in het donker vijftig mannen door het dorp liepen: "Ik wilde net de hond uitlaten." Sindsdien komt haar hond 's avonds alleen nog in de tuin.

Niet lezen

Uit boulevardblad Die Krone weet ze dat van alle erkende vluchtelingen er maar 45 een baan hebben gevonden. Logisch: "Die mensen kunnen niet lezen of schrijven."

Dat soort berichten doen het ook goed in de lokale kroeg, zegt Marianne Falb, eigenaresse van Das Risi. Gelijktijdig, zegt ze erbij, heeft ze afgelopen jaar geen onvertogen woord over haar gasten gehoord.

Laatst nodigde de lokale bejaardenvereniging alle asielzoekers uit Das Risi zelfs uit voor de jaarlijkse barbecue.

Meer dan bij haar dorpsgenoten merkt Falb een verharding bij de autoriteiten. De kans op een verblijfstatus is volgens haar nihil geworden. Al drie keer stond de politie 's ochtends om zes uur bij haar voor de deur om zonder vooraankondiging een afgewezen asielzoeker op te halen.

Letterlijk zie je die verharding ook in staal en steen aan de grens, waar het veterinaire douaneterrein inmiddels is omgebouwd tot afgesloten opvangkamp met prikkeldraad eromheen.

Nog staat het leeg, maar even verderop, pal naast een van de laatste wachttorens van het vroegere IJzeren Gordijn, zitten de betonpalen al in de grond voor een nieuw grenshek. Mocht de nu druppelende stroom vluchtelingen vanuit Hongarije aanzwellen, dan worden mensen al bij de grens opgesloten.

Breuer vindt dat hek een geruststellende gedachte. Hoogste tijd dat Oostenrijk de grenzen sluit voor die economische gelukszoekers, zegt ze. Maar even later toont ze een ander Krone-artikel: een van de nieuwe Nickelsdorfers heeft een lammetje van de snelweg gered. Aardige man. Die mag best blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden