NHL vraagt zich af of de Spelen het imago zullen verbeteren

NAGANO - In Barcelona maakte zes jaar geleden het Amerikaanse 'Dream Team' zijn opwachting op de Olympische Spelen. IOC-president Samaranch deinde mee op de golven van de tijdgeest en bouwde niet steen voor steen, maar rotsblok voor rotsblok aan zijn nieuwe ideaal.

JOHAN WOLDENDORP

Amateurs, wat je er ook onder mocht verstaan, waren niet langer goed genoeg voor zijn vierjaarlijkse party. Zeker niet in de achtertuin van de Catalaan. Het grootste en meest aansprekende sportevenement moest en zou ook het podium van de beste sporters ter wereld zijn.

De vraag was vervolgens hoe je de verwende, vorstelijk betaalde vedetten zo ver kreeg dat ze hun professie gedurende twee weken inruilden voor de status van olympiër; hij die uit vaderlandsliefde ten strijde trekt, even de commercie en vooral de poen vergeet en een eenvoudig slaapvertrek in het atletendorp even hooglijk waardeert als een riante kamer in een vijfsterrenhotel. De beste basketballers ter wereld kwamen, zagen en overwonnen uiteraard. Er was niets aan. Verveeld voerden ze hun show op. Een enkeling deelde publieksvriendelijk handtekeningen uit. Van een competitie was absoluut geen sprake. Waren ze maar thuis gebleven. Kende je als tegenstander sportief eergevoel, dan diende je de lat op een zilveren medaille te leggen. Dat krakkemikkige dorp vol fantasieloze appartementen met prefab-wandjes, formica tafeltjes en een bed waar je bij het omdraaien doorheen zakt, hebben ze niet eens van buiten gezien. Samaranch vond het prima. Voor hem was het Dream Team slechts een middel om heel snel het doel te bereiken.

Hoe anders is het leven van de verwende ijshockeyprof. Nadat de NBA-basketballers overstag waren gegaan, konden de hoofdrolspelers uit de NHL, de Canadese en Noord-Amerikaanse (ijs)hockeyleague, niet achterblijven. De sportwereld keek er naar uit en wordt in Nagano op zijn wenken bediend. Een legertje van 125 NHL-profs marcheerde gisteren de 'Big Hat' en de 'Aqua Wing' binnen. Ze voeren tot en met de finale van volgende week zaterdag ongetwijfeld een mooie show op, doch zullen bovenal om het olympisch goud moeten hockeyen. De beste spelers ter wereld zijn verdeeld over zes landen: Canada, de Verenigde Staten, Zweden, Finland, Rusland en Tsjechië. Vanuit de voorronden drongen Wit-Rusland en Kazakstan door tot de laatste acht.

Het eergevoel is aandoenlijk groot. De competentiestrijd zal er niet om liegen. Wayne Gretzki, Eric Lindros, Teemu Selanne, Peter Forsberg, Paul Kariya, Pavel Bure en Jaromir Jagr wensen niet voor elkaar onder te doen. “Ik ben in Japan om voor mijn land te winnen”, beloofde de Canadees Lindros op een persconferentie. “Dat zeg ik niet uit vriendelijkheid jegens de organisatoren. Ik heb een vliegreis van veertien uur achter de rug en daarna nog eens vier uur in de bus gezeten. Dat doe je niet als je er niet het beste van wil maken.” “Ik weet hoeveel mensen er op wachten dat het beste ijshockeyland ter wereld olympisch kampioen wordt”, voegde landgenoot Patrick Roy er aan toe. “Ik leg mijzelf een zware druk op. Ik wil per se winnen.” De Fin Selanne verwacht dat het niveau hoog zal zijn. “Het is voor ons wennen. We spelen veel duels in korte tijd en worden vanaf de kwartfinales geconfronteerd met een knock out-systeem. Aan de andere kant zullen wij het beste hockey spelen dat ooit op de Spelen vertoond is. We zitten midden in het NHL-seizoen (er is een pauze van tweeënhalve week ingelast), alle spelers zijn in topvorm.”

Op de openingsdag viel al de eerste verrassing te noteren. Finland, dat zichzelf als topfavoriet beschouwt, verloor kansloos van Tsjechië: 3-0. Olympisch kampioen (maar dan zonder profs) Zweden deed zijn plicht tegen de Verenigde Staten (4-2), Canada en Rusland veegden de qualifiers Wit-Rusland en Kazakstan eenvoudig van het ijs: 5-0 en 9-2. Lindros scoorde twee keer voor Canada.

In tegenstelling tot hun basketbalcollega's voelen Gretzki cs zich echte olympiërs. Ze slapen in het olympisch dorp en schuiven 's ochtends voor het ontbijt ook keurig aan in de kantine. Voor Selanne is het cirkeltje in feite rond. “Ik was er bij op de Winterspelen van Albertville, deed mee aan de WK's van 1991 en '96 en de wereldbeker van dat laatste jaar.”

De NHL zelf stond wat gereserveerder tegenover het idee van Samaranch haar toppers ook een accreditatie voor Nagano te verstrekken. Van de vier grote sporten in de Verenigde Staten is ijshockey na basketbal, honkbal en American football duidelijk de kleinste. NHL-directeur Gary Bettman heeft plannen ontwikkeld om het imago van een sport (en sporters) waarmee te weinig mensen zich identificeren, op te krikken en twijfelt er aan of de Olympische Spelen een goed instrument zijn. “Dit is een experiment”, zegt hij in het Amerikaanse tijdschrift Newsweek. “Ik heb me in ieder geval nog niet vastgelegd voor de volgende Winterspelen in Salt Lake City. De Spelen zijn qua uitstraling onvergelijkbaar met de NHL-competitie. Daar gaat het hard tegen hard. Olympische Spelen hebben iets gemoedelijks. Ze zijn synoniem voor gezelligheid en trekken daarom ook een heel ander publiek. Voor de Spelen moeten we op een slecht moment de competitie onderbreken. We kunnen niet het risico lopen dat te veel fans en televisiekijkers zich van ons afkeren.” Zijn sport mist idolen, weet Bettman. Het feit dat de ijshockeyers zich in het olympisch dorp onder de 'gewone' sportmensen mengen, zal remmend werken op het streven een big shot te worden in het circuit van mensen die gezien willen worden.

Amerika stond in 1980 wel op zijn kop, toen het gastland in Lake Placid ten koste van het gehate Sovjet-Unie goud won. De toen in alle hevigheid woedende koude oorlog - de Sovjets hadden kort ervoor Afghanistan bezet - en irritant sterk ontwikkelde nationalistische gevoelens bleken evenwel een betere voedingsbodem voor dat huizenhoog oplaaiende enthousiasme te zijn dan de sport zelf.

“Het nationale team zal worden gevolgd in de steden waar ijshockey populair is; verder nergens”, zegt een journalist van de Boston Globe. “De mensen hebben net de Canada Cup gehad. Dat vinden ze wel genoeg. In tegenstelling tot wat je zou verwachten is ijshockey geen eindbestemming voor iemand die graag schaatst. Als jongetje (en tegenwoordig ook meisje - red) begin je met ijshockey, maar je ziet mensen daarna overstappen op shorttrack, inline skate en zelfs langebaan schaatsen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden