Nexit? Nu even niet, bij Forum voor Democratie

Henk Otten, lijsttrekker Eerste Kamer voor Forum voor Democratie. Beeld Werry Crone

Thierry Baudet was altijd voorstander van een nexit, een Nederlands uittreden uit de EU, en de ontbinding van die Unie. Onder invloed van onder meer mede-partij-oprichter en aankomend senator Henk Otten is dat standpunt veranderd. Voor hoelang is onduidelijk.

Een hand gaat omhoog. Het is nog voor de provinciale verkiezingen en Forum voor Democratie trekt volle zalen in het hele land. De zon is al onder als het vragenrondje begint. Thierry Baudet is vertrokken, op weg naar een ander optreden. Het is Henk Otten, bestuurslid van de partij en straks senator, die de vraag moet beantwoorden van aanhanger in de zaal: hoe denkt hij over nexit en wijkt zijn zienswijze af van het standpunt van Baudet? De vragensteller doelt op de opmerking van Otten een maand eerder, dat hij terug wil naar de Europese Economische Gemeenschap (EEG). Hij werd daarop publiekelijk gecorrigeerd door partijleider Baudet.

Deze avond herhaalt Otten zijn voorkeur voor een EEG. Hij antwoordt dat de partij de Europese Unie als ‘een doodlopende weg’ ziet en meer voelt voor het Noorse of Zwitserse model. Wel de voordelen, niet de nadelen. Op termijn, zegt Otten, moet er misschien een referendum komen of Nederland uit de EU moet stappen. “We zullen nu eerst kijken hoe het afloopt in Groot-Brittannië.” De vragensteller toont zich tevreden.

Hoe het afloopt in Groot-Brittannië, weet nog steeds niemand. Wel is het standpunt over de nexit op de website van Forum voor Democratie ergens in maart aangepast. Het n-woord lijkt door de chaotische taferelen aan de overkant van het Kanaal besmet. Sinds 2017 stond er: FvD is voor een nexit. Nu staat er: “Forum voor Democratie is van mening dat de EU onhervormbaar is en is daarom voorstander van een referendum over het lidmaatschap van de Europese Unie.”

Niet mee met PVV-motie

De wijziging laat zich lezen als een combinatie van Baudet (‘onhervormbaar’) en Otten (‘referendum’). Ook Derk Jan Eppink, FvD-lijsttrekker in de campagne voor het Europees Parlement, zal ermee ingestemd hebben. Hij was hij bij Forum kwam geen nexit-voorstander, maar bepleitte hervorming van de EU van binnenuit. De Brusselse veteraan zat jarenlang voor de eurosceptische Vlaamse partij Lijst Dedecker in het Europarlement. Als Volkskrant-columnist - hij vertrok bij de krant toen hij lijsttrekker werd - schreef hij eerder: “Wie [in Brussel] niet aan tafel zit, staat op de menukaart.” 

Opvallend is dat Forum deze week niet meeging met een motie van de PVV, waarin ze de regering verzoekt een nexit aan te kondigen. Precies een jaar geleden stemde Forum nog voor een motie van PVV’er Vicky Maeijer voor het opzeggen van het EU-lidmaatschap. De partij kon vrijdag desgevraagd geen reactie geven.

Een aantal redenen voor het verbleekte nexit-standpunt liggen voor de hand. Uit peilingen is al meermalen gebleken dat de toestanden rond de brexit de Nederlandse steun voor een nexit verminderen. Dat zou ook kunnen gelden voor de achterban van Forum, dat op economisch gebied verder een liberaal programma voorstaat.

Pro-Poetinhouding

Ook zou een onversneden nexit mogelijk Baudets wens frustreren om na de verkiezingen toe te treden tot het eurosceptische blok (ECH) in het Europees Parlement. Daarin zitten ook partijen die wel de EU van binnenuit willen hervormen, maar niet breken. Zoals de Nederlandse ECH-leden SGP en ChristenUnie. Die laatste partij heeft bovendien grote moeite met het anti-migratiestandpunt van Forum. Andere kink in de kabel is de grote fractie van de Poolse regeringspartij PiS, die het volstrekt oneens is met de pro-Poetinhouding van Baudet en zijn partij.

Of Baudet zelf van gedachten is veranderd over een nexit, al dan niet voorafgegaan door een referendum? Zijn standpunt over de Europese eenwording door de jaren heen is consistent: de EU brengt oorlog en vernietigt de Europese beschaving. In zijn toespraak in 2014 op de IJzerwake, een jaarlijkse manifestatie van rechtse Vlaams-nationalisten zei hij: “Zowel fascisme als nazisme waren expliciet op Europese eenwording gericht”. Hij sloot die toespraak af met “Ontbind België. Versterk de Vlaams-Nederlandse cultuurgemeenschap. En vooral: ontbind de Europese Unie”.

Lees ook: 

ChristenUnie en SGP in Europa waarschuwen fractiegenoten voor Forum voor Democratie

De kans is reëel dat de ChristenUnie en de SGP na de Europese verkiezingen met Thierry Baudets Forum voor Democratie in één Europese fractie zitten. De christelijke partijen zijn daar heel erg tegen, maar kunnen de komst van het Forum formeel niet blokkeren. 

Geblinddoekt wandelen de Britten naar de uitgang, erop uit elkaar pootje te haken

Hoe Brits wil je het hebben? Keurig geklede wandelaars, sommigen voorzien van paraplu en bolhoed, die de silly walk doen, het dwaze loopje van John Cleese uit Monty Python.Gestrekte benen, ernstige blikken, vastberaden nonsens. Heerlijke beelden, die ik gretig terugkeek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden