New York stopt met willekeurig bespioneren van moslims

null Beeld afp
Beeld afp

De omstreden New Yorkse spionage-eenheid die jarenlang moslims in de gaten hield, houdt op de bestaan. Volgens de politie is spioneren bij nader inzien toch niet zo effectief als gedacht.

Robin de Wever

De zogeheten 'Demographics Unit', die na 11 september 2011 werd opgetuigd door een CIA-agent, moest voorkomen dat de autoriteiten nog eens een grote terreurdreiging over het hoofd zouden zien. De eenheid koos voor een opvallend brede benadering: iedere moskeebezoeker was een potentieel doelwit van onderzoek, zelfs wanneer niets erop wees dat iemand radicale sympathieën had.

Agenten hielden restaurants en cafeteria's waar veel moslims kwamen in de gaten en luisterden gesprekken van klanten af. Sommige gelovigen werden zelfs de hele dag gevolgd. Agenten noteerden waar Albanezen potjes schaak deden, waar Egyptenaren voetbal keken en waar Zuid-Aziaten cricket speelden. Ook infiltreerde de politie een aantal moskeeën en islamitische studentengroepen. In 2012 bekende een hoge politieofficier dat de onderzoeken in de zes jaar daarvoor niet tot een arrestatie hadden geleid.

Politie gaat zich richten 'op de echte zware jongens'
Het is niet duidelijk waarom de eenheid nu wordt ontbonden. Burgemeester Bill de Blasio spreekt in een verklaring van 'een belangrijke stap om de spanningen tussen de politie en de lokale gemeenschappen te verminderen', zodat agenten en burgers zich samen kunnen richten op 'de echte zware jongens'.

Waarschijnlijk speelt ook mee dat de nieuwe hoofdcommissaris William Bratton geen heil zag in de brede aanpak. Hij stelde laatst al dat agenten beter kunnen investeren in een goede relatie met imams en andere vertegenwoordigers van moslimgemeenschappen.

Aanpak zou indruisen tegen grondwet
In ieder geval was de eenheid bijzonder omstreden. Toen persbureau AP onthulde hoe grootscheeps de spionage was, spanden moslim- en burgerrechtenorganisaties een aantal rechtszaken tegen de politie aan. In Washington drongen 34 Congresleden aan op een soort parlementair onderzoek. Critici spraken van een schending van grondrechten, omdat het programma zich richtte godsdienst in plaats van op verdenkingen.

Onschuldige New Yorkse moslims hebben overigens geen garantie dat de politie hen voortaan met rust laat. Mogelijk nemen andere korpsafdelingen het spionagewerk (deels) over. Voor zover bekend blijven vergelijkbare eenheden in andere steden en staten gewoon bestaan. Moslimgroeperingen laten in een verklaring weten dat ze sceptisch zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden