New Horizons krijgt Pluto in zicht

Systemen van de 'slapende' ruimtesonde worden vanavond geactiveerd voor laatste deel van de reis

Toen de Amerikaanse ruimtesonde New Horizons werd gelanceerd, was het doel nog een planeet. Maar zeven maanden later, op 24 augustus 2006, verloor Pluto zijn bevoorrechte status: de planeet werd gedegradeerd tot dwergplaneetje. Dat zal de Nasa een zorg zijn, Pluto blijft een buitenbeentje in het zonnestelsel, dat nog nooit door een ruimteschip is bezocht.

Dat gaat binnenkort dus veranderen. De New Horizons komt deze zomer bij Pluto aan. Na een reis van bijna negen jaar, die de sonde grotendeels in diepe rust heeft afgelegd, wordt hij vanavond om negen uur (Nederlandse tijd) gewekt en begint hij aan het finale deel van zijn reis. De sonde is dan vijf miljard kilometer van de aarde verwijderd en heeft nog een goede 250 miljoen kilometer te gaan. Tijd om alle systemen uit de standby te halen en eventueel bij te sturen. Na anderhalf uur moet alles het doen en stuurt de New Horizons een 'OK' naar de aarde. Weer vierenhalf uur later bereikt dat bericht het commandocentrum van de Nasa - zo lang doet het signaal erover.

Pluto is om meer redenen een bijzonder doel. Planeten zijn rotsachtig zoals de aarde en Mars, of gasreuzen zoals Jupiter en Saturnus, maar Pluto is een ijsdwerg, een rotsachtige kern met een mantel van ijs. De dwergplaneet wordt vergezeld door een maan, Charon, die bijna net zo groot is, maar heel anders lijkt. Charon is doffer en heeft geen atmosfeer, Pluto wel. Het duo wordt omringd door manen waarvan er nu vier ontdekt zijn.

Maar bovenal is Pluto het grootste en meest vooraanstaande lid van de Kuipergordel, het gebied met vele duizenden ijzige objecten dat begint voorbij Neptunus, de verste planeet, en dat zich uitstrekt tot zo'n tien miljard kilometer van de zon vandaan. Al die objecten kunnen niet alleen uit hun baan vliegen en uitgroeien tot een komeet, de Kuipergordel is ook een verzameling overblijfselen van het ontstaan van het zonnestelsel.

Daar had best nog een negende planeet uit kunnen ontstaan. Waarom dat niet is gebeurd, is een van de grote vragen van het zonnestelsel. Verstoorde Neptunus de klontering? Schoot er een ander object door de gordel?

Om op die vragen antwoorden te krijgen, zal de New Horizons niet alleen Pluto en Charon van dichtbij bestuderen - op 14 juli nadert hij de dwergplaneet tot op zo'n 10.000 kilometer. Het is de bedoeling dat de sonde na dit bezoek verder de Kuipergordel in vliegt en op zoek gaat naar één of twee objecten.

Met deze missie neemt de Nasa de fakkel weer over van haar Europese zusterorganisatie. De Esa boekte vorige maand nog veel succes met Rosetta en de geslaagde landing op een komeet. Dat soort kosmologisch stuntwerk is van de New Horizons niet te verwachten, maar Pluto spreekt genoeg tot de verbeelding. Zeker in de Verenigde Staten. Pluto is de eerste planeet die door een Amerikaan is ontdekt (door Clyde Tombaugh in 1930), meldde de Nasa bij de lancering. Nou ja, dat is nu het eerste dwergplaneetje.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden