Nevenfuncties niet te reguleren

Senator Loek Hermans geeft een toelichting op zijn aftreden na afloop van de VVD-fractievergadering. De voorzitter van de VVD-fractie heeft zijn vertrek uit de Eerste Kamerlid aangekondigd na een kritische uitspraak van de ondernemingskamer over Meavita. Hermans leidde de raad van commissarissen bij het thuiszorgbedrijf, dat in 2009 na wanbeleid omviel. Beeld anp
Senator Loek Hermans geeft een toelichting op zijn aftreden na afloop van de VVD-fractievergadering. De voorzitter van de VVD-fractie heeft zijn vertrek uit de Eerste Kamerlid aangekondigd na een kritische uitspraak van de ondernemingskamer over Meavita. Hermans leidde de raad van commissarissen bij het thuiszorgbedrijf, dat in 2009 na wanbeleid omviel.Beeld anp

Zijn nevenfunctie bij het failliet gegane Meavita werd VVD-senator Loek Hermans noodlottig. Hij was voorzitter van de raad van commissarissen van de thuiszorgorganisatie, een van zijn ongeveer tien bijbanen. Vijf vragen over nevenfuncties en regelgeving.

Weten we welke nevenfuncties Eerste Kamerleden hebben?
Ja, Eerste Kamerleden moeten openbaar maken wat zij naast hun politieke werk doen. Ook moeten ze giften van boven de 50 euro melden. Hetzelfde geldt voor reizen die door anderen worden betaald. Deze regels gelden sinds begin dit jaar.

Is er geen limiet aan het aantal nevenfuncties van Eerste Kamerleden?
"Nee, dus hebben Eerste Kamerleden er vaak nogal wat", zegt hoogleraar Goos Minderman van de Vrije Universiteit.
In Nederland is er wel een grens aan het aantal commissariaten dat een persoon mag vervullen. Dat mogen er maximaal vijf zijn. Een voorzitterschap van de raad van commissarissen telt daarbij voor twee. Verder geldt dat een uitvoerend bestuurder maximaal twee commissariaten bij andere bedrijven of stichtingen mag bekleden. Deze wettelijke regels zijn ingevoerd in januari 2013 op initiatief van SP-Kamerlid Ewout Irrgang en gelden alleen voor grotere bedrijven en stichtingen. Maar voor andere nevenfuncties zijn geen grenzen vastgesteld. Minderman: "Denk aan advieswerk of lid zijn van een commissie, dat telt niet mee."

Zijn er uitzonderingen?
Jazeker. Voor kerkelijke, charitatieve en culturele instellingen gelden deze regels voor toezichthouders niet. En ook niet als het gaat om coöperatieve verenigingen. Minderman, die onderzoek deed naar de gevolgen van de nieuwe regels, vindt dat deze uitzonderingen leiden tot willekeur. "Het gevolg is onder meer dat een commissariaat bij de Rabobank niet meetelt, omdat het een coöperatie is, terwijl andere banken wel onder de regelgeving vallen. Je ziet dan ook dat een commissariaat bij Rabobank nu meer in trek is."

Is het aantal commissariaten per persoon nu al flink teruggebracht?
De wet wordt sinds 2013 toegepast op nieuwe benoemingen, niemand hoefde gedwongen afstand te nemen van zijn commissariaat. Aangezien een zittingstermijn van een toezichthouder gemiddeld zo'n vier jaar is, zal het de komende twee jaar nog fors afnemen. Minderman vindt dat de sector de regels goed heeft opgevolgd. "Een commissariaat is al lang niet meer alleen een erebaantje. Dat komt ook doordat je steeds vaker ziet dat toezichthouders persoonlijk aansprakelijk worden gesteld." Toch gaat het niet overal goed. "Sinds de wet is ingevoerd zijn er mensen geweest die zijn teruggetreden als commissaris om zich weer in te laten huren als adviseur, waarbij de vacature voor commissaris open blijft staan."

Kan het aantal nevenfuncties in bredere zin aan banden worden gelegd?
Dat is wettelijk lastig te regelen. Minderman: "Als je de definitie breder trekt, loop je het risico dat er weer nieuwe functies worden bedacht, die daar buiten vallen." De vraag moet volgens Minderman zijn of mensen kritisch naar zichzelf kijken en zich afvragen hoeveel banen ze verantwoord kunnen stapelen. Toch zijn er nog altijd mensen die menen veel functies tegelijkertijd aan te kunnen. Denk bijvoorbeeld aan Hans Alders en Hans Wijers. "De verantwoordelijkheid ligt natuurlijk ook bij de organisaties die hun binnenhalen. Sommige zijn er nog steeds te veel op uit om een klinkende naam aan zich te verbinden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden