null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Neutraliteit bij de politie is een illusie

Jamal Ouariachi

De politie hanteert een Gedragscode lifestyle-neutraliteit. Agenten dienen in hun contact met het publiek neutraliteit uit te stralen en daarom worden zij onder meer geacht geen zichtbare uitingen te dragen van ‘(levens-)overtuiging, religie, politieke overtuiging, geaardheid, beweging, vereniging of andere vorm van lifestyle.’ Oftewel: geen keppeltjes, hoofddoeken, of christenkruisjes, geen button van het COC op de revers, geen SGP-logo in de hals getatoeëerd.

Betekenislozer wordt symboolpolitiek zelden uitgeserveerd. Het is een illusie te denken dat iemand zijn persoonlijke overtuigingen thuis aan de kapstok kan ophangen wanneer hij naar zijn werk vertrekt. Dat hoeft ook helemaal niet. Wat ertoe doet is hoe iemand zich op zijn werk gedraagt. Dáár zou neutraliteit uit moeten spreken. Neutraal zijn betekent dan dat politieagenten consequent en voorspelbaar optreden, ongeacht de identiteit van de wetsovertreder.

De rot zit diep

Wat gedrag betreft heeft de politie niet bepaald een lekker track record. Racistische app-gesprekken, etnisch profileren, pesterijen, lhbti+-discriminatie, (seksueel) grensoverschrijdend gedrag, angstcultuur: in het gedrag toont zich de aard van een individu of een organisatie. Wie een tijdje terug de documentaire De blauwe familie zag, weet hoe diep de rot zit (én dat er gelukkig ook goede krachten werkzaam zijn bij de politie, maar allemachtig, wat hebben die het moeilijk).

Wie zich afvraagt waarom dit rotte orgaan amper optreedt tegen escalerende boerenprotesten, moet het interview met politiechef Willem Woelders maar eens lezen dat NRC eind juni publiceerde. ‘Veel politiemensen,’ zegt Woelders, ‘hebben begrip voor de positie van de boeren, ik ook.’

Kijk, daar gaat het dus mis met de neutraliteit. Want wie zich afvraagt waarom de politie wél consequent keihard optreedt tegen vreedzame klimaatactivisten, krijgt géén antwoord, al wijdt de politie op haar website sinds kort een tekstje aan dit vraagstuk, onder de kop ‘Waarom pakt de politie bij andere demonstraties wel demonstranten op zoals bij de klimaatprotesten, maar niet de protesterende boeren?’ Wonderlijk genoeg volgt er geen antwoord op die vraag, tenzij het zinnetje ‘Zodra grenzen worden overschreden, treedt de politie op’ moet doorgaan voor een antwoord – een antwoord dat geen grond heeft in de realiteit van de boerenprotesten.

Een schande

Er is eigenlijk maar één conclusie mogelijk: de politie sympathiseert met discriminatie, stikstofvervuiling en boerenterreur – en níet met klimaatactivisten en hun pogingen de planeet te redden. Neutraliteit bij de politie is een illusie. Dat mag je op z’n zachtst gezegd een schande noemen.

Juist een organisatie waarvoor betrouwbaarheid een fundament zou moeten zijn, moet er alles aan doen om zich ideologisch neutraal te gedragen. Gelijke behandeling voor elke burger of organisatie, geen persoonlijke voorkeuren. Liever een agent met keppel of hoofddoek die zich neutraal gedraagt, dan eentje met een inwisselbaar uiterlijk die zich partijdig betoont.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden