Netflix-serie over onterechte straf ‘Central Park Five’ achtervolgt aanklagers

Voormalig aanklager Linda Fairstein is als detectiveschrijver aan de dijk gezet vanwege ophef om een onterechte veroordeling. Beeld AP

De onterechte veroordeling van vijf zwarte jongens voor de verkrachting van een witte vrouw in 1989 heeft een aanklager in New York alsnog haar baan gekost. 

Althans: haar bijbaan als docent recht aan de Columbia Universiteit. Nadat een serie op Netflix opnieuw de aandacht op de zaak had gevestigd, heeft Elizabeth Lederer ontslag genomen. Eerder kwam een andere aanklager uit deze affaire in de problemen: Linda Fairstein, inmiddels een succesvolle schrijfster van detectives, werd door haar uitgever Penguin Random House aan de dijk gezet.

De ophef is ontstaan naar aanleiding van de Netflix-serie ‘When They See Us’, gemaakt door Ava DuVernay, die gaat over de ‘Central Park Five’, een groep zwarte jongens die werden veroordeeld tot gevangenisstraffen van zes tot dertien jaar voor de verkrachting en zware mishandeling in 1989 van een 28-jarige vrouw, die in het grote park op Manhattan aan het joggen was. Maar behalve hun bekentenissen, afgelegd na lange ondervraging zonder bijstand van ouders of advocaten, waren er geen bewijzen voor.

In 2002 bleek uit DNA-onderzoek dat een inmiddels voor moord veroordeelde man ook deze misdaad op zijn geweten had. De vijf werden vrijgelaten. Van de gemeente en de staat New York kregen ze miljoenen dollars schadevergoeding.

Symbolische zaak

De geschiedenis van de vijf had vanaf het begin groot politiek gewicht. Na hun arrestatie werd de groep jongens die in Central Park rondhing, afgeschilderd als een groep roofdieren. Onroerendgoed-magnaat Donald Trump zette destijds paginagrote advertenties in vier New Yorkse kranten met een pleidooi voor de doodstraf. Na hun vrijspraak werden de Central Park Five juist symbool voor het vooroordeel bij politie en justitie tegen zwarte Amerikanen, en dan vooral jongens of jonge mannen. En van de uitwassen waartoe politie-onderzoek met tunnelvisie kan leiden.

Maar niet iedereen trekt die conclusie. In 2016 nog, kort voor de presidentsverkiezingen, zei Donald Trump: “Volgens het oorspronkelijke politie-onderzoek waren ze schuldig. Dat de zaak tegen hen nu geschikt is met zo veel bewijs tegen ze, is schandalig.”

Voormalig aanklager Linda Fairstein is het eens met de latere vrijspraak, maar vindt dat de rehabilitatie van de vijf te ver is gegaan. Ze namen volgens haar wel deel aan een ‘afschuwelijke nacht, een oproer in het donker dat resulteerde in de arrestatie van meer dan vijftien tieners die het op meerdere mensen hadden voorzien’, schreef ze in de Wall Street Journal.

De vereniging van zwarte rechtenstudenten aan Columbia University is blij met het vertrek van aanklager Elizabeth Lederer, maar tekent aan dat de studenten daar lang op hebben moeten wachten. Hun eerste petitie tegen haar was in 2013, toen de documentairemaker Ken Burns en zijn dochter Sarah Burns ook een film over de Central Park Five maakten.

Lees ook:

Dertien jaar onschuldig vast in een Texaanse cel

Dertien jaar zat ze gevangen in Texas als kinderverkrachter. Onschuldig. Anna Vasquez pakt haar leven weer op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden