Netanyahu klaagt over hoge opkomst Arabieren

Een Arabische Israeli brengt met zijn zonen zijn stem uit in Abu Gush, Israël. Beeld getty

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft vandaag op internet verzucht dat de rechtsstaat in gevaar is omdat linkse actiegroepen Arabische kiezers met busladingen naar de stembureaus brengen. Hij riep Joodse Israëli's op om voor zijn partij Likud (Eenheid) te stemmen, meldde The Times of Israel.

De parlementsverkiezingen vandaag zijn een gevolg van de val van Netanyahu's coalitiekabinet in december. Het is niet duidelijk waar Netanyahu de hoge opkomst van Arabische stemmers op baseert. Rond het middaguur had 26 procent van de kiezers zijn stem uitgebracht. Dat is net zo veel als bij de laatste parlementsverkiezingen in 2013.

De opkomst onder Arabische Israëli's is doorgaans veel lager dan onder de Joodse meerderheid. Ruim 20 procent van de Israëli's en naar schatting 15 procent van de kiezers is Arabier. Zij maken maar heel matig gebruik van hun kiesrecht, aldus correspondent Monique van Hoogstraten in Israël. Toch zou hun opkomst bij deze verkiezingen weleens flink hoger zijn dan gewoonlijk. De vier kleine Arabische partijen hebben zich verenigd in één lijst, de 'Joint List'. Dat maakt het aantrekkelijker naar de stembus te gaan. Dat zou ook de uithaal van Netanyahu verklaren.

Monique van Hoogstraten sprak de hooggeplaatste vrouw op de Arabische kieslijst Hadash: Aida Touma-Suleiman merkte het verschil tijdens de campagnetijd al. Ze wordt minder genegeerd.
"We zijn ineens zichtbaar voor de grote media. Toen ik naar een interview ging voor de Knesset-tv begroetten de bewakers me heel anders. En kiezers herkennen me ineens", zegt de hoogstgeplaatste vrouw op de Arabische Lijst. Ze staat op vijf, en krijgt dus zeker een zetel.

Verhoogde kiesdrempel
Hoe anders had het er voor haar uitgezien als de partijen geen verbond waren aangegaan. Door de verhoogde kiesdrempel dreigden ze allemaal te verdwijnen. Druk maakt vloeibaar: communisten, nationalisten en de islamieten legden hun onderlinge twisten terzijde. Touma-Suleiman, zelf van de links-seculiere Hadash-partij, opgetogen: "Ik hoor ineens de andere stemmen uit onze gemeenschap. Vandaag zat ik nog aan tafel met een collega van de 'Islamitische Beweging'. We zijn heel verschillend, maar we luisteren naar elkaar." Wat ze delen, is hun achterban: de Arabische kiezer. Of die nou links of rechts is, allemaal zijn ze tweederangsburger in de Joodse staat.

"Dit is een echte kans voor de Arabische burgers van Israël", zegt Nader Hawardi (58), gepensioneerde postbeambte in Nazareth, de 'hoofdstad' van de Arabische Israëliërs. "We kunnen ons sterker maken voor onze rechten. En we kunnen druk zetten op de vredesbesprekingen."

Broeders op de Westoever
Precies dat is een onderwerp van discussie. Velen die niet op de Arabische Lijst stemmen, of helemaal niet stemmen, vinden dat hun politici te veel bezig zijn met hun broeders op de bezette Westelijke Jordaanoever. "Luister, we wonen in Israël, ik leef samen met de Joden. De bezetting is belangrijk, het vredesproces ook. Maar dat kunnen wij toch niet beïnvloeden", zegt Roni (die zijn echte naam niet wil geven, want wat hij zegt, zeg je liever niet hardop in Nazareth). Arabische politici zouden zich moeten bezighouden met wat hun achterban nodig heeft, vindt hij: werk, onderwijs, economie. "Dat willen alle mensen in de wereld. Dat wilt u toch ook, een goede toekomst voor de kinderen?" Hij wil niet zeggen op wie hij gaat stemmen, "zeker niet de Arabische Lijst".

Wat bij voorbaat vaststaat: hoe groot de Lijst ook wordt, deelname aan een coalitie zit er niet in. "Een politieke partij wil altijd zoveel mogelijk invloed uitoefenen", zegt Aida Touma-Suleiman, "maar dit is geen Zwitserland. Als er morgen een regering zit die een einde aan de bezetting wil maken, prima. Maar deelnemen aan een regering die een oorlog begint tegen onze eigen mensen, in Gaza, en tweeduizend doden maakt? Ik maak nog liever mezelf dood dan in zo'n regering te zitten." En zo blijven de Arabische kiezers, hoeveel er ook naar de stembus gaan vandaag, achteraan in de Knesset zitten. Hooguit zit er gedoogsteun in voor een centrum-links kabinet onder leiding van Isaac Herzog - mocht het zover komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden