Netanjahoe dreigt met verkiezingen

Premier Israël heeft veel problemen met coalitiegenoten, maar staat er in peilingen beter voor

Wie nu precies wie onder druk zet, moet nog blijken. Maar in ieder geval 'dreigt' Israëls premier Benjamin Netanjahoe de verkiezingen te vervroegen als zijn coalitiegenoten dwars blijven liggen. "Ik laat me niet afpersen", aldus Netanjahoe.

Aanleiding is het gesteggel over een 'illegale buitenpost' Oelpana (vijf gebouwen bij een bestaande nederzetting) op de Westelijke Jordaanoever. Het Hooggerechtshof heeft de regering bevolen die buitenpost, gebouwd op particuliere Palestijnse grond, te ontruimen - al verleende het hof nog zestig dagen uitstel. Netanjahoe's rechterflank zegt uit de coalitie te stappen als de regering daartoe overgaat. Eigenlijk wil ook Netanjahoe liever niet ontruimen.

Het is niet het enige probleem waarmee de premier worstelt. Zo heeft het Hooggerechtshof in februari bepaald dat vrijstelling van dienstplicht voor ultra-orthodoxe jongeren in strijd is met de grondrechten. Het gaf de regering tot augustus om deze kwestie, die de staat Israël al vanaf zijn geboorte verdeelt, op te lossen. Een oplossing is niet zicht: de religieuze coalitiepartners willen niet van de vrijstelling af.

Dan zijn er de gevolgen van de demonstraties vorige zomer. Die suste de regering met het instellen van een onderzoekscommissie. Maar de voorstellen van de commissie voor meer sociale gelijkheid kosten geld, waardoor de begroting voor komend jaar onder druk staat, en Israël opnieuw een roerige zomer tegemoet gaat.

Redenen genoeg voor Netanjahoe om zijn coalitiegenoten voor te willen zijn. En het is meer dan dreigen. Volgens de peilingen kan hij baat hebben bij verkiezingen op korte termijn, terwijl zijn regeringspartners en de verdeelde oppositie tijd nodig hebben om zich te organiseren.

Kadima, ooit door Ariel Sjaron opgericht als partij van het midden, heeft net haar partijleidster, Tsipi Livni, van de troon gestoten. Haar opvolger, Sjaoel Mofaz, oud-opperbevelhebber en voormalig minister van defensie, moet zich nog inwerken. Ook de nieuwe ster aan het firmament, talkshowpresentator Jair Lapid, wil meer tijd om zijn net opgerichte seculiere middenpartij, Toekomst, te vestigen. De verkiezingen zijn gepland voor oktober 2013, maar dat het verkiezingstijd is, blijkt uit het feit dat Netanjahoe een verkiezingsexpert heeft benaderd.

Intussen roeren zich ook bekende Israëliërs, met kennelijk politieke aspiraties. Joeval Diskin, oud-hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst Sjien Bet, opende de aanval op zijn voormalige baas met zijn uitspraak dat een aanval op Iran de bouw van een Iraanse kernbom kan bespoedigen. Hij beschuldigde Netanjahoe en diens minister van defensie Barak ervan zich te laten leiden door 'messiaanse gevoelens'. Diskin kreeg bijval van Meir Dagan, oud-hoofd van de spionagedienst, de Mossad. Deze was tot voor kort verantwoordelijk voor het saboteren van Irans nucleaire plannen, maar heeft een aanval door Israël als gekkenwerk bestempeld.

Diskin stelde ook dat Netanjahoe het volk misleidt over de onderhandelingen met de Palestijnen. "Vergeet de verhaaltjes die ze jullie verkopen dat Aboe Mazen (de Palestijnse president) niet zou willen praten. Ze praten niet met de Palestijnen, omdat deze regering niet met de Palestijnen wíl praten. Netanjahoe weet dat als hij ze ook maar iets tegemoet komt, zijn regering uiteenvalt."

De namen van Diskin en Dagan worden vaak genoemd als kandidaten voor een van de oppositiepartijen. De ferme taal van Diskin lijkt erop te wijzen dat de man die tot mei vorig jaar de Sjien Bet leidde, zich opmaakt voor de overstap naar de politiek.

Likoed de grootste
Volgens een gisteren gepubliceerde peiling in de krant Jediot Achronot zou de Likoed van premier Netanjahoe met 30 zetels de grootste fractie in de 120 zetels tellende Knesset worden; de partij bezit nu 27 zetels. Kadima van Sjaoel Mofaz staat op 10 (tegen 28 nu). De nieuwe partij van tv-man Lapid zou 11 zetels behalen, maar als de verstoten leidster van Kadima, Tsipi Livni, zich bij hem aansluit, zouden ze op 18 uitkomen. Dat zou ten koste gaan van de Arbeiderspartij, die in de peilingen op 18 staat maar er dan vier zou kwijtraken. De verdeeldheid onder zijn tegenstanders en ook binnen het religieuze kamp betekent in principe dat Netanjahoe de vrije keuze heeft na de verkiezingen. Ook hij weet dat in Israël de meeste partijen toch altijd het liefst voor het pluche kiezen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden