TAAL

Net als de garnaal verwijst de pinda in uitdrukkingen naar iets gerings of onbeduidends

Journalist Chris Kijne reageerde dat GeenStijl 'het ethisch besef van een pinda heeft'.Beeld thinkstock

Het ethische besef van een pinda. Het is een uitdrukking die in kringen rond GeenStijl populair geworden is, schreef ik zaterdag. Dat mag waar zijn, reageerde een lezer, maar ze werd geïntroduceerd in een kritische noot over dat weblog.

Ook dat klopt. Eind november 2007 besprak het tv-programma 'De leugen regeert' een op geruchten gebaseerd bericht op GeenStijl en journalist Chris Kijne reageerde spontaan dat GeenStijl 'het ethisch besef van een pinda heeft als het om de journalistiek gaat'.

Het weblog omarmde die uitdrukking als 'nieuwe geuzennaam' en in december 2007 ging 'ons volstrekt onethisch opererende' weblog zelfs schrijvers werven die dienden 'te beschikken over het ethisch besef van een pinda.'

Maataanduiding

De uitdrukking kwam niet uit de lucht vallen. Sinds het einde van de 20ste eeuw wordt 'van een pinda' overdrachtelijk gebruikt als maataanduiding. Zo schreef NRC Handelsblad in 1991 over een gevangenis: 'Het gemiddelde IQ ligt hier op het niveau van een pinda'.

In 1993 typeerde Hans Kemeling in Het Parool zijn personage in de theatershow De Berini's als iemand met 'het politieke besef van een pinda'. En in 2000 had De Gelderlander het over 'liedjes met de muzikale inhoud van een pinda'.

'Van een pinda' is net zo'n idioomsplinter als 'van een garnaal' in 'iemand met het verstand van een garnaal', geeft aan dat het genoemde (de inhoud, het niveau) gering of afwezig is en gaat steeds beter samen met 'besef', waardoor vriend én vijand van GeenStijl nu ook vaak 'het morele of historische besef van een pinda' hebben.

Heeft u ook een taalvraag? Mail naar: tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden