Nergens zo weinig uitgeputte werknemers als in Nederland

Beeld Mark Kohn

Nederland is kampioen in omgang met werkdruk, blijkt uit het eerste grote onderzoek hiernaar in Europa.

Nergens in Europa zijn zo weinig werknemers uitgeput na een werkdag als in Nederland. Dat blijkt uit onderzoek van de Leuvense hoogleraar Wilmar Schaufeli, die voor het eerst goed vergeleek hoeveel Europeanen met uitputtingsverschijnselen kampen. Daaruit mag je volgens hem ‘grofweg’ concluderen dat Nederlanders het minst last hebben van een burn-out.

Schaufeli, tevens hoogleraar in Utrecht, gebruikte ingevulde vragenlijsten uit 2015 van 44.000 Europese werknemers. Daar zat maar één stelling in die verband houdt met een burn-out: ‘Aan het einde van de werkdag voel ik mij uitgeput’. Nederlanders scoorden daar op een schaal van 1 tot 5 gemiddeld 2,62, veruit het laagst in Europa. Daarop volgen de Scandinavische landen en dan de rest. Oostbloklanden als Polen doen het relatief slecht.

Officieel tellen de vragenlijsten om een burn-out te diagnosticeren zestien vragen. Het uitputtingsaspect is daar maar één van. “Toch is een uitgeput gevoel na het werk zo’n belangrijk onderdeel dat deze lijst van landen niet veel zal veranderen wanneer je de andere vijftien vragen erbij had gesteld”, zegt Schaufeli. Bovendien staaft eerder onderzoek de nieuwe resultaten. 

Schaufeli kan door de grote hoop gegevens voorzichtig conclusies trekken over de oorzaken van de uitputting. Die zijn niet allemaal even verrassend: landen waar mensen gemiddeld meer uren werken, kennen meer uitgeputte werknemers.

Maar het blijkt ook mee te spelen hoe goed inwoners van een land met onzekerheid kunnen omgaan. Landen waar inwoners krampachtiger vasthouden aan wetten en regels – zoals in Duitsland en Zwitserland – komen uitgeputter uit de ranglijst. “Nederland is wat dat betreft relaxter”, zegt Schaufeli. “Niet alles is even strak vastgelegd. Op sommige plekken mag je in het openbaar een joint roken, op andere krijg je een boete.” En dat de softdrug wordt ‘gedoogd’ is voor veel buitenlanders ook vaag. “Maar Nederlanders kunnen daarmee omgaan. In mijn analyse zie je dat terug in de burn-outcijfers.”

Het zijn vooral de iets armere en minder individualistische landen als Polen en Turkije waar werknemers het meest opgebrand zijn – terwijl de term burn-out vaak in één adem valt met een westerse leefstijl, met sociale media en smartphones. Die doen constant een beroep op de gebruiker ervan; berichtjes komen dag en nacht binnen. Maar dat constant berichten versturen en mails lezen meer burn-outklachten geeft, is nooit bewezen, stelt Schaufeli. 

Lees ook:

Burn-out: als het te zwaar wordt om iemand te zijn

Te veel stress of een te hoge werkdruk wordt vaak als oorzaak aangewezen voor een burn-out. Maar volgens cultuurfilosoof Maarten Coolen is er iets anders aan de hand. ‘Een burn-out treedt op als je het verhaal over je eigen identiteit niet meer kunt volhouden.’

Help jezelf bij angst of somberheid, maar vraag wel een beetje hulp

De ggz kampt met lange wachtlijsten en volgens artsen lopen Nederlanders te snel naar de psycholoog. Hoe kunnen zij zichzelf weerbaarder maken? Welke methode werkt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden