Nepshops leveren criminelen goud op

Beeld Trouw

Het is criminelen niet ontgaan dat steeds meer mensen hun producten via internet bestellen. Met namaak webshops pikken zij een graantje mee van de toegenomen handel.

"We zien in de internetcriminaliteit een verschuiving naar namaak webshops", zegt Bas Ketelaars van de Stichting Stop internetoplichting. "De site van Marktplaats wordt gebruikt om bezoek naar de webshop te lokken. Vooral met gehackte accounts van Marktplaats. Dat is echt hot."

Oplichters kijken vooral naar particulieren die al jaren spullen op Marktplaats verkopen en daar een goede naam hebben opgebouwd. De oplichter stuurt die persoon een mailtje uit naam van Marktplaats met de vraag: 'We zien dat u uw wachtwoord heeft veranderd. Klopt dat, dan hoeft u niets te doen. Klopt dat niet, klik dan op deze link.' De Marktplaatsverkoper komt dan uit bij een namaak-Marktplaats waar hij zijn echte wachtwoord moet bevestigen. Zo krijgen oplichters toegang tot zijn account.

Via dit account plaatsen de criminelen zo'n duizend advertenties met een link naar de nepshop, het liefst eentje met een vertrouwde naam. In plaats van Bcc gebruiken zij bijvoorbeeld Bcc-winkel . "Wij proberen die advertenties snel van Marktplaats af te krijgen, maar toch trappen honderden mensen erin", zegt Ketelaars. "Criminelen hebben maar een paar dagen nodig om tot 50.000 euro binnen te roven." Daarom plaatsen ze het liefst op vrijdag hun advertenties. Dat geeft hen extra tijd voordat de site wordt geblokkeerd en de banken actie ondernemen.

Katvangers
De oplichters maken uiteraard geen gebruik van hun eigen betaalrekening. Daarvoor gebruiken ze katvangers. "Ze ronselen bankpasjes", zegt Ketelaars, "vaak van mensen in kwetsbare posities. Die bieden ze geld in ruil voor toegang tot hun bankrekening. Het liefst hebben ze een ING-nummer. Dan is een pasje niet nodig. De TAN-code (eenmalig wachtwoord in cijfers voor overboekingen, red), de pincode en een mobiel nummer: dan kun je geld overmaken zonder steeds contact te maken met je slachtoffer."

De banken zijn alerter geworden op internetfraude, toch blijven zij volgens Ketelaars te terughoudend met blokkeren. Banken ondernemen niets zonder aangiftes. Voordat de aangiftes binnen zijn, zijn er al snel een paar dagen voorbij. Criminelen hebben dan hun slag al geslagen.

Aangiftes waar je weinig aan hebt
Komen de aangiftes binnen, dan blijven banken terughoudend, zegt Ketelaars. "Soms verschenen voor een bankrekeningnummer honderd aangiftes en dan nog aarzelde de bank een blokkade te zetten. We hebben de banken aangesproken op hun eigen voorwaarden. Die stellen dat bij een vermoeden van oplichting een nummer geblokkeerd kan worden. Dat ligt juridisch erg moeilijk, kregen we te horen. Met het tv-programma 'Kassa' hebben ze daarop een uitzending gemaakt. Dat bracht enige verbetering. Toch blijft het moeizaam. Hun starre houding stuit ons wel eens tegen de borst."

Soms hebben katvangers niet eens door dat hun rekening wordt gebruikt door criminelen. Die lokken via advertenties thuiswerkers. Maar 'om snel geld te verdienen', moet er bijvoorbeeld speciale software op de computer van de thuiswerker geïnstalleerd worden. Het laat zich raden dat die software vooral oog heeft voor de bankgegevens.

Die advertenties voor thuiswerken waren te vinden op sites als Speurders en Marktplaats, maar ook op de vacaturesite van het UWV: Werk.nl. De dienst heeft er een team op gezet om de echtheid van vacatures te controleren. Sindsdien is het aantal meldingen van fraude sterk teruggelopen.

Jonkies
De oplichters die via vacatures, advertenties op Marktplaats en nepshops voor tienduizenden euro's incasseren, zijn voor Ketelaars geen onbekenden. "Jongens tussen de 18 en 25, vaak met een mbo-opleiding, afstudeerrichting ICT. Ze hebben allemaal een eigen functie in de organisatie. De één zorgt voor de bankpasjes, de ander maakt de webshop. De politie weet wie het zijn, maar het harde bewijs ontbreekt. Wij kunnen mensen uit de tent lokken met valse mailtjes, maar die gelden bij de rechter niet als bewijs."

Voorbeelden

400 euro voor Dixxons
Reactie van een gedupeerde op het forum van Opgeletopinternet.nl die bij Dixxons.com een Playstation wilde kopen.

'Ik heb € 400 betaald voor een playstation 4 met Fifa Game. Is nooit geleverd. Verkoper reageert niet op mails en live chats. Zodra ik vraag naar de bestelling, verbreekt hij de chat. Inmiddels gezien dat het KvK nummer (Kamer van Koophandel, red.) op de site van de echte Dixons is, met één x, en dat er al legio klachten over deze club zijn.'

(Geplaatst op 19 juni 2014)

Ongewild katvanger
Wie een kopie van zijn identiteitsbewijs opstuurt, kan zomaar katvanger zijn voor criminelen. Met een kopie van een paspoort is het eenvoudig een nieuwe bankrekening te openen.

'Ik ben vandaag zo stom geweest mijn id en bankpas op de foto te zetten en te mailen naar de koper van mijn iPhone 5. Ze vroeg mij om een id om zeker te weten dat ze niet wordt opgelicht.

Daarna niets meer gehoord natuurlijk. Ik zag later dat deze persoon een dag actief is op Marktplaats. Heb inmiddels van Marktplaats de bevestiging gekregen dat het inderdaad om een fraudeur gaat.'

(Geplaatst op Opgeletopinternet.nl op 09 juni 2014)

Twee keer gepakt
Wie klaagt over niet-geleverde apparatuur, wordt soms voor een tweede maal opgelicht. Een gedupeerde ontving onderstaand bericht.

'Wij hebben het de afgelopen dagen druk gehad met onze aanbiedingen.

Wij geven u uw geld terug via een iDEAL retour link. Dit is veilig en gaat via een beveiligde browser.

Gelieve contact op te nemen met onze live chat.

Met vriendelijke groet,

Klantenservice - Telefoonhuis

(Geplaatst op Opgeletopinternet.nl op 22 april 2014)

Een iDEAL retourlink bestaat niet. Wie klikt op de 'retourlink', komt terecht op een namaak iDEALpagina. Het bedrag wordt niet teruggestort, maar nogmaals afgeschreven.

Te mooi? Dan checken!

Hoe voorkomt u oplichting via nepshops?
De webshop moet bereikbaar zijn via een telefoonnummer. Alleen een mailadres is onvoldoende.

Controleer of er een KvK-nummer is en check dat op de site van de Kamer van Koophandel.

Controleer of het keurmerk klikbaar is en of u via de link uitkomt bij de pagina van een echt keurmerk. Een overzicht is te vinden op de website van ConsuWijzer.

Kijk via Google, Opgeletopinternet.nl of mijnpolitie.nl of de naam van de webshop bekend is.

Het belangrijkste: klinkt het te mooi om waar te zijn, dan is het ook vrijwel zeker niet waar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden