Neil, de fascinerendste gewone Brit in '56-up'

Is uw ringvinger langer of korter dan uw wijsvinger? Langer duidt op het Asperger-syndroom, althans dat beweerde een Engelsewetenschapper in 'Het brein van de bankier' op nieuwjaarsdag. Onder bankiers (onthecht en wiskundig getalenteerd) in de Londense City zijn vermoedelijk veel langere ringvingers te vinden. Nu wordt Asperger er vaker bij gehaald dezer dagen, en over typische fysiologische verschijnselen in de City had antropoloog en journalist Joris Luyendijk nog wel meer interessants te melden, maar dat van die langere ringvinger bleef erg hangen. Niet alleen goed voor verhelderend onderzoek onder gezinsleden maar ook goed voor speculatie rondom derden.

Hoe zit het bijvoorbeeld met Neils vingers? Eergisteren en gisteren waren de eerste twee delen van het driedelige '56-up' te zien. Sinds 1964 bezoekt regisseur Michael Apted iedere zeven jaar dezelfde veertien Britten om de balans op te maken van hun leven. De serie startte min of meer per ongeluk maar 49 jaar en bovengemiddeld veel echtscheidingen later, leeft iedereen nog, en doet, op een na, ook iedereen nog mee. Sommigen uit plichtsgevoel; zo vergelijkt Suzy haar deelname met het braaf uitlezen van een boek dat niet bevalt.

Anderen doen het uit minder nobele motieven. Peter bleef weg nadat hij na '28-up' de tabloids over zich heen kreeg vanwege kritiek richting Thatcher. In '56-up' keert hij terug omdat de serie hem de gelegenheid biedt om zijn band (weeïge countrypop) te promoten. Dat meldt hij verrassend onbeschroomd voor iemand die dertig jaar terug afhaakte nadat hij belaagd werd door de tabloids.

Zelf pikte ik de serie op toen Renée Soutendijk lang geleden in 'Zomergasten' een fragment liet zien uit '35-up', een fragment over Neil, de fascinerendste gewone Brit uit deze groep gewone Britten. Op zijn 35ste leefde Neil in een caravan bij de grens met Schotland. Die caravan in de permanent stromende regen was al een stap voorwaarts, want op zijn 28ste zwierf Neil nog langs de kust. Toch oogde Neil als 35-jarige nog zo kwetsbaar, met zijn hoekige loopje, zijn hoofd permanent naar de grond en zinnen die alleen in horten en stoten kwamen, dat je vreesde dat hij er zeven jaar later niet meer zou zijn.

Op zijn 42ste bleek Neil echter door '7-up' lotgenoot Bruce tijdelijk in huis te zijn genomen, opgekrabbeld en in de politiek gegaan. Eerst in de wijk Hackney in Londen, en inmiddels in een provinciestad in Noord-Engeland. Hij komt er dezer dagen op voor het openbaar toilet.

Min of meer gered door de serie ook, zou je kunnen zeggen, gezien Bruce's interventie, maar zo ziet Neil dat zelf niet. Hij klaagde in dit achtste deel dat hij talloze brieven kreeg van mensen die hem meenden te kennen terwijl ze eigenlijk geen idee hadden. Hij was een beetje moe ook van al die belangstelling voor hem als tv-persoonlijkheid, de knuffel-loser, terwijl hij eigenlijk als schrijver bekend zou willen zijn.

De serie begon ooit als een studie naar klasse, maar tegenwoordig piekeren we over andere dingen. Zou fragiele Neil als hij veertig jaar later was geboren, er als kind uit zijn gepikt, rijp voor een etiket, iets Asperger-achtigs misschien? En belangrijker: zou hij daar baat bij hebben gehad? En wat doet zo'n periodieke publieke balans-opmaak eigenlijk met je leven? Misschien dat daar nog eens een antropologische blik op kan worden gericht; de 7-uppers als de eerste generatie 'reality-tvslachtoffers'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden