Negerzoen afgeschaft, nu slavernij-excuses

Trouw kijkt terug op 2006, met mensen die het nieuws haalden. Vandaag: Roy Groenberg die eiste dat de naam ’negerzoen’ werd geschrapt.

’Zelfs uit de meest politiek-correcte kring zijn de protesten stilaan gedoofd’, noteerde Het Parool in 1997. Te vroeg. Want in 2006 stond de naam van die ouderwetse lekkernij weer volop ter discussie: de ’Buys negerzoen’. Sterker, de fabrikant veranderde de naam afgelopen voorjaar in Buys zoen’.

Aanstichter leek Roy Groenberg, voorzitter van de stichting Eer en Herstel Betaling Slachtoffers van Slavernij in Suriname. Een jaar eerder had hij al geëist dat de naam ’negerzoenen’ zou verdwijnen: ’neger’ zag hij als een scheldwoord', dat Nederlanders hadden bedacht voor slaven uit Afrika.

Groenbergs actie had grote gevolgen voor hem, vertelt hij nu: hij werd naar eigen zeggen bedolven onder racistische emails en telefoontjes. „Dat iemand uit de rimboe niet moest komen vertellen wat hier wel en niet mag, dat soort teksten.” Het gastenboek van zijn website moest worden gesloten.

Inmiddels kijkt hij toch tevreden terug op zijn succes. Maar Groenberg is niet klaar.

Zo had hij van Buys ’een gebaar van Widergutmachung’ gewild. Geen geld, maar ’een koffie-ochtend waarop het bedrijf alle Afro-Nederlanders een gratis Buys zoen aanbiedt’. Hij vroeg een advocaat vergeefs of hij dit kon afdwingen. Bellen met de fabrikant kwam niet in hem op. „Wij hebben dat ook niet overwogen”. zegt Miranda van Rooijen, woordvoerder bij Van der Breggen in Tilburg, het bedrijf dat de zoenen produceert. „Het behoort ook niet tot onze doelgroep of strategie.”

Van Rooijen heldert direct een misvatting op: het bedrijf heeft de naam niet veranderd omdat het woord ’neger’ kwetsend is. „Wij hadden al langer het idee om themazoenen op de markt te brengen. Zoals de WK-zoen. Of de voorjaarszoen die rond Valentijnsdag op de markt komt.

Met ’Buys zoenen’ kunnen we meer variëren. Dat was de reden voor de wijziging.” Als mensen zich minder gekwetst voelen is dat slechts een bijkomstigheid. „Onze wens om de zoenen breder in de markt te zetten gaf de doorslag.” Op de website over Buys zoenen zijn alle verwijzingen naar een beladen geschiedenis dan ook verwijderd.

Het werkte. De verkoop ’piekte’ rond de naamswijziging en de themazoenen zijn bestsellers, aldus Van Rooijen, die de concurrentie niet wijzer wil maken met precieze verkoopcijfers.

Roy Groenberg werkt inmiddels aan nieuwe projecten. Zo moet Nederland van Zwarte Piet af, omdat die volgens Groenberg is geïnspireerd op een zwarte slaaf. „Kom niet aan met dat verhaal dat Piet zwart is van het roet. Waarom zijn zijn kleren dan schoon?” Hij stelt voor: een blanke knecht, in dezelfde kleren als Sinterklaas – maar dan zonder mijter – en met een pony in plaats van een schimmel.

ün Groenberg zit te wachten tot koning Beatrix eindelijk eens publiekelijk excuses maakt voor het Nederlands slavernijverleden. Hij zou het mooi vinden als de Nederlandse regering voor de komende 100 jaar het basisonderwijs in Suriname bekostigt en in eigen land een paar duizend Surinamers gratis laat studeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden