Negatieve campagne zonder inhoud

Republikeinen maken er een referendum over Obama van

De Republikeinse strategie bij de Amerikaanse tussenverkiezingen van gisteren bestond vooral uit één tactiek: het aanvallen van president Obama. Ze geven het zelf ronduit toe, en maakten er volop gebruik van. "Het beleid van de president is absoluut mislukt", zei Republikein en voorzitter van het Huis van Afgevaardigden John Boehner nog op maandag.

De campagne kenmerkte zich door agressieve tv-spotjes en het astronomische bedrag van bijna vier miljard dollar aan campagnegelden. Boehner en zijn mede-Republikeinen hebben vaker bezworen de politiek van Barack Obama te veranderen, maar hoe blijft een raadsel.

Toch leek het er gisteravond op dat de Republikeinen de mid-term elections zouden winnen. Zij krijgen dan zowel een meerderheid in het Huis als de Senaat, hetgeen Obama's beleid in Washington grotendeels zou verlammen. Republikeinen hebben de verkiezingen de afgelopen weken neergezet als een referendum over de regering Obama. De opkomst van de laatste drie tussenverkiezingen was hooguit 38 procent. Toch zal het lijken of heel Amerika Obama beu is.

De tussenverkiezingen staan al niet bekend om hun inhoudelijke strijd, maar 2014 betekent een nieuw dieptepunt. Onderwerpen van belang - zoals het immense begrotingstekort, opwarming van de aarde, immigratie, slechte wegen en bruggen, en sociale zekerheid - kwamen in de campagne amper aan de orde. Republikeinse kandidaten die pleitten voor een partijplatform voor nieuwe ideeën kregen de leiding tegen zich. Zo'n platform zou maar een schietschijf vormen voor de Democraten. Het was veel makkelijker om hun beleid aan te vallen.

Die Democraten kwamen evenmin met veel nieuws. De president bleef vanwege zijn impopulariteit grotendeels uit beeld. Hij schoof nieuw immigratiebeleid als heet hangijzer voor zich uit, tot na de verkiezingen.

Een enkeling die wel over inhoud begon, werd teruggefloten, zoals Mitch McConnell uit Kentucky, leider van de Republikeinse Senatoren. "Die zei dat er nog meer te doen was dan Obamacare bevechten. Een deel van de partij zag dat als verraad", zegt Amerika-deskundige James Kennedy. Republikeinen wijzen overheidsbemoeienis doorgaans af. De interne verdeeldheid binnen de Republikeinen is volgens Kennedy ook een verklaring voor het gebrek aan inhoud en vermijden van gevoelige onderwerpen: "Het is zelfs de vraag of het door Republikeinen gedomineerde Huis straks wel kan samenwerken met een Republikeinse Senaat." De Senaat is vaak redelijker van toon dan het Huis, omdat de twee senatoren per staat meer mensen vertegenwoordigen én langer aanblijven. Leden van het Huis komen uit kleinere, 'veilige' kiesdistricten en kunnen meer voor eigen bühne spelen.

Er is wel discussie over inhoud, maar die vindt volgens Kennedy vooral plaats in de deelstaten. Daar heeft één partij het voor het zeggen, of er wordt samengewerkt. "Dat heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat Californië en New York al jaren hun eigen beleid inzake energiebeleid en belastingen voeren."

De twee partijen zijn verstrengeld met hun eigen machtige belangengroeperingen. Kennedy: "Die willen helemaal geen verandering of compromissen met 'de vijand'." Pas als de kiezers 'genoeg' zeggen tegen inhoudsloze agressie en op een derde partij stemmen, komt er een eind aan de patstelling. Enige probleem: zo'n partij is er niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden