Neerhalen drone was volgens Iran ‘boodschap aan Amerika’

Twee MQ-4C Triton drones, het type dat volgens zegslieden van de VS is neergehaald door Iran. Beeld EPA

De Revolutionaire Garde, de elite-eenheid van de Iraanse strijdkrachten, heeft op woensdagochtend een Amerikaanse drone uit de lucht geschoten. Daarmee lijkt de escalatie tussen de twee landen weer een tandje te zijn opgevoerd.

Volgens Hossein Salami, commandant van de Revolutionaire Garde, schond de Amerikaanse drone het Iraanse luchtruim en werd daarmee een ‘rode lijn’ overschreden. “Iedere vijand die onze grenzen schendt, wordt vernietigd.” Het uit de lucht halen van de drone is volgens hem een ‘duidelijke boodschap’ aan Amerika. “We hebben geen voornemen om oorlog te voeren met welk land dan ook, maar we zijn er helemaal klaar voor.”

Het Amerikaanse leger heeft het neerhalen bevestigd, maar betwist dat de drone boven het Iraanse luchtruim zou hebben gevlogen, en spreekt van een ‘onuitgelokte aanval’ in het internationale luchtruim. Het toestel bevond zich volgens de Amerikanen in het internationale luchtruim boven de Straat van Hormuz, die de Perzische Golf met de Golf van Oman verbindt en een zeer belangrijke doorvoerroute voor olie is.

Eigen variant

Iran meldde dat de neergehaalde drone een HQ-4 Global Hawk, het Amerikaanse leger spreekt over een ander, maar vergelijkbaar type, de MQ-4C-Triton. Beide drones zijn geavanceerde, onbemande spionagevliegtuigen met een vleugelwijdte van zo’n veertig meter, en productiekosten per eenheid van meer dan honderd miljoen dollar. Iran heeft al eerder Amerikaanse drones neergeschoten. In 2011 haalde het een RQ-170 neer en gebruikte het ontwerp daarvan om een eigen variant te bouwen.

Deze keer komt de actie in een tijd van toenemende escalatie tussen de twee landen. Vorige week vlogen in de Golf van Oman twee olietankers in brand. Volgens de Amerikanen was dat het gevolg van een Iraanse aanslag, Iran ontkent iedere betrokkenheid. Een maand geleden waren ook al vier olietankers het doelwit van sabotage. De VS stuurden in reactie duizend extra manschappen naar het Midden-Oosten.

Iran kondigde vorige week ook aan dat het de productie van verrijkt uranium zal opvoeren tot niveaus die verboden zijn volgens de Iran-deal. In die deal verplichtte Iran zich tot het beperken van zijn nucleaire programma, in ruil voor het opheffen van economische sancties. Maar vorig jaar maakte de Amerikaanse president Trump bekend dat Amerika zich terugtrekt uit de deal.

Trump

Sindsdien nemen de spanningen tussen de VS en Iran toe. Sommige haviken binnen de Amerikaanse regering lijken aan te sturen op een confrontatie, zoals minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo en veiligheidsadviseur John Bolton. Van president Trump is daarentegen bekend dat hij weliswaar voorstander is van een harde lijn tegenover Iran, maar ook geen zin heeft om zich in buitenlandse oorlogen te mengen. In een kennelijke poging om de oplopende spanning wat terug te brengen, noemde Trump de aanslagen op olietankers deze week ‘zeer kleine incidenten’.

Een officiële reactie van Trump op deze nieuwe escalatie is nog niet gekomen, maar het is de vraag of het neerhalen van een geavanceerd spionagevliegtuig door Iran de Amerikanen niet tot een vergelding dwingt. Daarmee stijgt de vrees bij veel waarnemers dat een miscalculatie aan een van beide kanten ervoor zal zorgen dat het conflict tussen VS en Iran militair uit de hand loopt. 

Lees ook

De nucleaire deal met Iran staat nu echt op knappen

Nog tien dagen, en dan heeft Teheran meer uranium dan onder de afspraken uit 2015 is toegestaan. Het land is gefrustreerd dat er van de beloofde economische voordelen weinig terechtkomt.

Als het aan John Bolton ligt, komt die oorlog met Iran er gewoon

Gaat nationaal veiligheidsadviseur John Bolton Amerika nu ook in een oorlog rommelen? Over zijn oorlogsaspiraties heeft hij nooit geheimzinnig over gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden