'Neem zorg over voor Congoleze getuigen'

Kort geding tegen Nederlandse staat

Onder zware bewaking werden ze gisteren de rechtszaal van het Paleis van Justitie in Den Haag binnengeleid: drie Congolezen die vorig jaar getuigden in een zaak bij het Internationaal Strafhof (ICC). Sindsdien worden de mannen in het ICC-detentiecentrum in Scheveningen vastgehouden. Maar daar horen ze niet, stellen hun advocaten Flip Schüller en Göran Sluiter. Zij spreken van een 'onrechtmatige detentie'.

Gisteren klaagden de raadsmannen in kort geding de Nederlandse staat aan, omdat ze vinden dat Nederland de zorg voor de Congolezen moet overnemen. De advocaten vroegen de rechter niet om het drietal direct vrij te laten. Maar als Nederland hen overneemt van het ICC en vastzet, moet hun gevangenschap aan de wet getoetst worden. Nu is dat onmogelijk, waardoor hun cliënten zich in een 'juridisch zwart gat' bevinden. De landsadvocaat stelde echter dat Nederland geen rechtsmacht heeft en de Congolezen niet kan opnemen.

Inmiddels zitten de mannen jaren zonder enige juridische grond in de cel. Sinds 2005 zaten ze zonder enige vorm van proces vast in de Democratische Republiek Congo. In maart 2011 zijn ze naar Nederland overgebracht om op verzoek van de verdediging te kunnen getuigen ten gunste van de Congolese krijgsheer Germain Katanga, die bij het Strafhof terechtstaat. Volgens afspraak werden ze bij aankomst vastgezet in ICC-detentie, waar ze nog steeds verblijven.

Omdat de drie tijdens hun getuigenissen de Congolese president Kabila beschuldigden van betrokkenheid bij internationale misdrijven, kunnen ze niet terug naar Congo. Toen de drie asiel aanvroegen, weigerde Nederland hen op te nemen in de procedure. De Amsterdamse rechter stelde dat de mannen wel degelijk asiel mochten aanvragen.

Volgens landsadvocaat Eric Daalder heeft onderzoek uitgewezen dat twee Congolezen als rebellenleiders worden verdacht van zware misdrijven, zoals mishandeling, verkrachting, marteling, slavernij en executies. Daalder: "Het asielverzoek wordt vermoedelijk op die gronden afgewezen." Na anderhalf uur kwam er een eind aan de zitting. De drie Congolezen maakten een buiging naar de rechter en tien bewakers voerden hen uit de rechtszaal weg. De uitspraak is 26 september.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden