Neem Lowlands als voorbeeld

Lowlands verliep weer zonder wanklank. Dat komt vooral doordat de intenties van het festival goed zijn en het publiek daar soepel in meegaat.

Maandagmorgen sloot het jaarlijkse Lowlands-festival de deuren. Drie dagen lang verbleven 60.000 jongeren, te vergelijken met de gehele gemeente Zeist, zonder wanklank op het relatief kleine festivalterrein.

Het managen van dergelijke menigten is geen sinecure, en met de regelmaat van de klok halen grootschalige popfestivals en dance-evenementen dan ook het nieuws met drama’s en ernstige incidenten. Vers in het geheugen liggen de ramp in Duisburg en het schietincident met dodelijke afloop vorig jaar in Hoek van Holland. In het trieste rijtje passen ook Pukkelpop met de zelfmoord van een zanger na een stagedive-incident, de schietpartij met dodelijke afloop tijdens Rio aan de Rijn in Arnhem (beide afgelopen weekeinde), en de duizend gewonden bij Dance Valley in 2001.

Het gaat niet aan om alle incidenten over één kam te scheren en ze in een rechte lijn toe te schrijven aan de intentie en organisatie van het betreffende feest of festival. Tegelijk zouden beleidsmakers en media belangrijke lessen missen als het organiseren van grote jongerenevenementen gezien wordt als een loterij, waarin zo af en toe een drama nu eenmaal onvermijdelijk is.

Dan zou het jaar op jaar probleemloze verloop van Lowlands – afgezien van de gestolen portemonnee hier en de agressieve dronk daar – een kwestie van toeval zijn.

Het zou interessant en nuttig zijn om hier een sociologische studie aan te wijden. Maar ook zonder zo’n studie maakt een beschouwing van het festival duidelijk dat er een verband is tussen het soepele verloop van Lowlands en de intentie erachter.

Sommige elementen die daarbij een rol spelen zijn duidelijk zichtbaar; andere liggen subtieler.

Een paar voorbeelden: het festival heeft de ambitie om steeds meer ecologisch verantwoord materiaal te gebruiken en biologische voeding aan te bieden, en steekt dat niet onder stoelen of banken. De organisatoren doen met allerlei speelse activiteiten een beroep op de creativiteit van de bezoeker. Het muziekaanbod is rijk en gevarieerd.

Maar vooral: op Lowlands wordt op velerlei manieren het idee weersproken dat je je lichamelijk kapot moet feesten om een te gek weekeinde te hebben.

Zelf begeleidde ik als muzikant de dagopening met tai-chi. Elders was er een stilteplek van stro, er waren massages, en er was de Llowzone (met sauna, workshops yoga/meditatie en relaxtent). Ook is er een uitgebreid cultureel randprogramma, met lezingen, theater, kleinschalige optredens, etcetera.

Subtiel is de manier waarop een ontspannen en positieve sfeer wordt bevorderd. Hoewel de teksten van website, programma en dagkrant in een popi, tongue-in-cheek-jargon zijn gesteld, ademen ze nooit een fuck-the-system-sfeer. Het is, zonder moralistisch te worden, veeleer We are the world. Op deze manier wordt verantwoordelijkheid voor elkaar en de wereld op een onnadrukkelijke manier neergezet. Een massale samenzang – alles tussen Hazes en The Beatles uit 15.000 kelen – draagt daaraan bij.

Organisator Mojo is een bedrijf en zorgt ook bij Lowlands voor een gezonde begroting met winst. Tegelijk zijn de jaren-zestig-wortels – ontdaan van naïviteit en zweverigheid – voelbaar in het plezier, de liefde voor muziek en de zorgvuldigheid die het festival kenmerken.

Wanneer je dit vergelijkt met een puur zakelijke organisatie die een vlakte huurt en de bezoekers trakteert op niets dan drank (pillen zelf meenemen) en snoeiharde, monotone beats, dan is het verschil duidelijk.

Er is het afgelopen jaar veel discussie geweest over de risico’s van grote evenementen. Het ging dan steeds over crowd control, over de inzet van veel technische apparatuur om de massa onder toezicht te houden. Maar de overheid zou eens moeten letten op het verschil dat Lowlands maakt. Het biedt belangrijke aandachtspunten voor beleid, als er gepraat moet worden over vergunningen en politie-inzet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden