Opinie

Neef en nicht trouwen zelden uit vrije wil

De handen van bruiden worden vaak versierd met henna Beeld EPA

Er is niks mis met een neef-nichthuwelijk, als het maar geen gedwongen huwelijk is, betoogde antropologe Edien Bartels van de Vrije Universiteit op Podium (24 november). Als antropologe begrijpt zij waarom Marokkanen en Turken zo'n verbintenis aangaan: het is een diep verankerde, culturele gewoonte.

Trouw-columniste Elma Drayer steunt daarentegen het kabinetsvoornemen om neef-nichthuwelijken te verbieden: "Culturen hebben geen rechten, mensen wel". Ze heeft gelijk: alleen zo kunnen we een einde maken aan dit pijnlijke, traumatische en verschrikkelijke culturele delict.

Als Pakistaanse heb ik van jongs af aan de gevolgen van zulke verbintenissen van nabij gezien en helaas zelf ook ondervonden. Ik was bij mijn geboorte geclaimd door mijn oom en zo 'verloofd' met mijn neef. Op mijn twintigste heb ik al mijn moed verzameld en mijn vader de opdracht gegeven om deze claim op te zeggen.

Uit het raam gegooid
In mijn geval liep het goed af. Dat is voorlopig niet zo met Rania, ook van Pakistaanse komaf. Zij werd door haar neef als importbruid naar Nederland gehaald. Al 25 jaar leeft ze in huwelijkse gevangenschap: ze wil scheiden, maar dat is onmogelijk omdat dan iedereen in haar familie ruzie met elkaar krijgt. Ik ken een meisje dat uit het raam is gegooid omdat zij weigerde met een neef uit Pakistan te trouwen. Ik ken een meisje in Dordrecht dat weigerde met haar neef uit Iran te trouwen en dood in de sloot werd gevonden. Ik ken kinderen met afwijkingen omdat hun ouders neven en nichten zijn.

Alle mensen in mijn omgeving met een gearrangeerd neef-nichthuwelijk zeggen tegen de buitenwereld dat dit hun eigen vrije keuze was. Binnen de gemeenschap weet iedereen hoe het echt zit. Het gaat altijd om bloedbanden, om het in de familie houden van geld en goederen. Vindt Bartels het niet verdacht dat migranten zo dikwijls verliefd worden op een neef of nicht, terwijl dit onder autochtone Nederlanders zelden voorkomt?

Ook hier opgegroeide kinderen van migranten dromen van westerse idealen als romantische liefde, tedere seks, vriendschap en gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Als ze trouwen met hun neef of nicht is dit onder sociale druk van de familie.

Natuurlijk, een vrijwillig huwelijk kan ongelukkig uitpakken. En een neef-nichthuwelijk of gearrangeerd huwelijk kan geluk brengen. Partners worden alsnog verliefd of a. Maar een gearrangeerd huwelijk is nooit een keuze van het individu, altijd van het collectief.

Zoutzuur en een pak melk
Bartels denkt dat het neef-nichthuwelijk vanzelf zal verdwijnen. Daarbij kijkt ze naar migranten uit Turkije en Marokko. Ze vergeet dat dit moslimlanden zijn met een relatief progressieve cultuur en een relatief modern familierecht. Het tegenovergestelde geldt voor moslimlanden als Pakistan, Afghanistan, Irak, Somalië en India. Zoutzuur ter verminking van de schoonheid van een vrouw kun je daar net zo gemakkelijk kopen als een pak melk.

Het pijnlijke is dat antropologen als Bartels niet willen inzien dat zulke uitwassen niet alleen in Verweggistan, maar ook in Nederland voorkomen. Ze pleiten voor foldertjes, een website en praten. Zij weigeren de sociaal-culturele samenhang te zien tussen kindhuwelijken, huwelijksdwang, neef-nichthuwelijken, huwelijkse gevangenschap en polygamie. Het kabinet heeft deze samenhang wel goed gezien en heeft die terecht in één wet geformuleerd.

Het verbod op een neef-nichthuwelijk is een belangrijk instrument om de vrije wil te bevorderen onder een grote groep migranten die geen vrije wil mag hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden