Nederlandse vrouwen doen goede zaken in Sougia

Aan de rand van Europa, daar waar de bergen van het Griekse eiland Kreta zich aan de zuidkust recht in de Libische Zee storten, ligt Sougia, oorspronkelijk een vissersdorp waar onder invloed van het toerisme enkele tientallen hotels, restaurants en winkeltjes zijn gebouwd. Zes van deze zaken hebben een Nederlandse (mede)eigenares, een zevende zaak wordt dit jaar gerund door een Nederlandse. Een portret.

Sougia ligt in het zuidwesten van Kreta, het achterland bestaat uit ruige bergen. De bewoners van dit dunbevolkte gebied leven van de olijventeelt en schapen- en geitenhouderij. Echt groot zal Sougia nooit worden, de ruimte is beperkt en het dorp ligt te geïsoleerd. De bergen openen zich bij het dorp, omdat het een rivierdelta is, maar links en rechts wordt de delta begrensd door steile, stenen bergen. Slechts hier en daar groeit een boompje. Alleen de geiten kunnen daar uit de voeten.

Dat er relatief veel Nederlandse vrouwen in deze uithoek wonen, is deels te danken aan Jan Mulder. Deze Hagenees had van 1987 tot en met 1993 Omikron, een restaurant aan het strand. Zijn personeel haalde hij altijd uit Nederland. Jan Mulder heeft een paar jaar geleden zijn zaak verkocht en zit tegenwoordig in Frankfurt in de vishandel.

Via het restaurant Omikron kwam Dorien Groothuis (28), afkomstig van de Veluwe, in 1989 naar Sougia. Ze was klaar met haar studie meao-toerisme en had nog geen vaste baan. Vandaar dat ze voor een werkvakantie naar Griekenland kwam.

Dorien kreeg een relatie met Eftichis Papagrigorakis, die samen met een partner het restaurant naast Omikron gepacht had. Het jaar daarop runde ze samen met Eftichis en een ander Grieks-Nederlands stel dat restaurant. Inmiddels is het restaurant, Gallini, eigendom van Eftichis en Dorien en hebben ze een paar jaar geleden ook nog een pension gebouwd.

“We hebben de afgelopen jaren hard gewerkt”, zegt Dorien. “Maar daar hebben we samen voor gekozen. We bouwen een zaak op. Over een paar jaar gaan we het echt wel rustiger aan doen.” Van april tot en met oktober werkt het stel dag in dag uit in het restaurant. De wintermaanden zijn niet alleen vakantiemaanden. Voordat het toeristenseizoen begint, moet het restaurant elk jaar grondig opgeknapt en schoongemaakt worden. En daarnaast is er nog het pension. Pas de laatste twee winters komen Eftichis en Dorien een beetje aan rust toe. Ze trekken dan naar Chania, een universiteitsstad aan de noordkust van Kreta.

Haar partner is erg positief over de Nederlandse vrouwen in Sougia. “Ze zijn een verrijking voor het dorp”, zegt hij. “De gemeenschap dreigde te klein te worden, omdat de Griekse meisjes hier niet willen blijven. Ze willen allemaal naar de stad.”

De belangrijkste reden waarom de Griekse meisjes niet in het dorp willen blijven, is dat ze zich beperkt voelen in hun bewegingsvrijheid. Het dorp en vooral het bergachtige achterland is nog steeds behoorlijk traditioneel. Een jonge vrouw die jarenlang in Athene heeft gewoond maar voor de zomer in Sougia is, zegt: “Als ik door het dorp loop, voel ik me zo bekeken, ik ben niet vrij om te dragen wat ik wil of om te praten met wie ik wil. De sociale controle is erg groot. Juist omdat ik hiervandaan kom, in Griekse families bemoeit iedereen zich met iedereen. Ik heb het idee dat er van buitenlandse vrouwen meer geaccepteerd wordt.”

Wanda de Jonge (24) uit Den Haag kwam in 1990 in het Nederlandse restaurant werken. Haar partner, Antonis Kosmadakis, was in dat jaar een disco even buiten het dorp aan het bouwen. De disco loopt goed en is nu verpacht.

Antonis en Wanda werken voor het tweede seizoen in hun eigen restaurant Rembetiko. “Toch duurt het lang voordat je hier bent ingeburgerd”, zegt Wanda. “Ik ben hier nu vijf jaar, we hebben samen twee bedrijven opgebouwd en Antonis en ik hebben plannen om te gaan trouwen. Maar nog steeds zijn er Griekse mensen - vooral mensen uit de bergdorpen - die hem vragen 'Weet je wel zeker dat je met een buitenlandse wilt trouwen?'.”

Een derde Nederlandse vrouw, die haar naam liever niet genoemd wil hebben, kwam tegelijk met Dorien in 1989 naar Sougia. Ze is getrouwd met een man uit een nabijgelegen bergdorp, heeft inmiddels twee kinderen en samen met haar man heeft ze een supermarkt en een kleding- en souvenirzaak.

En dan is er nog Corine Vogelzang (33), van oorsprong Amsterdamse. Ze vestigde zich vorig jaar in Sougia. Dat was niet de bedoeling, want ze kwam op vakantie, vlak voordat ze haar studie rechten in Duitsland wilde beëindigen. Die studie heeft ze niet meer afgemaakt, maar Corine heeft eerder kunstgeschiedenis en Duits gestudeerd en dat wel afgerond.

Corine kreeg tijdens haar vakantie een relatie met Giorgos Falagaris, en bleef. Haar vriend heeft een supermarkt in Sougia en Corine is dit jaar manager van pension Zorba, omdat de eigenaar een jaar vrij wilde hebben. “Ik heb dit altijd een mooi pension gevonden”, zegt ze. “Hier kan ik mijn talenkennis gebruiken. Het is heerlijk om zelf een zaak te hebben, dus ik zie dit echt niet als een stap terug. Maar ik weet nog niet of we in Sougia blijven.” Overigens komt Giorgos hier ook niet vandaan. Hij komt uit Chania en heeft heel wat meer van de wereld gezien dan Griekenland. Afgelopen winter kreeg Corine een baan aangeboden bij het Goethe-instituut in Chania. “We hebben besloten om deze zomer in Sougia te wonen. We zien het als een experiment, want ik weet nog niet zeker of ik me hier wel voorgoed wil vestigen. Het is een erg kleine gemeenschap, af en toe een beetje benauwend. Ik ben blij dat mijn pension een beetje buiten de dorpskern ligt.”

Het dorp bestaat uit een hoofdstraat, die vanuit de bergen tot aan het kiezelstrand loopt. Rechtsaf is een weg die naar de haven van het dorp loopt. Aan deze weg ligt het pension van Corine. Links op de hoek, aan het einde van de hoofdstraat aan het strand, ligt het restaurant van Dorien en Eftichis. Het restaurant van Wanda en Antonis ligt een eindje terug in de hoofdstraat. Het dorp heeft nog een paar kleine zijstraatjes en een verhoogd weggetje, dat parallel aan de rivierbedding loopt. Het uiterste rechtse gebied van de rivierdelta, aan de overkant van de rivierbedding, is vrijwel leeg, daar liggen de oude ruïnes.

In de zomermaanden zijn er in het hoogseizoen nog geen tweeduizend mensen, inclusief toeristen, in Sougia. Er komen behoorlijk wat jonge mensen overal uit Europa vandaan, maar ook voor Griekse jongeren is het een geliefd vakantieoord. Verder wippen veel mensen uit de stad Chania voor een weekendje over naar Sougia. Diverse toeristen laten het niet bij een eenmalig bezoek. Mensen die tien jaar geleden twintigers waren en in de zomermaanden kwamen feesten, komen nu met hun kinderen.

De vier Nederlandse vrouwen zijn niet de eersten die een Griekse man treffen en vervolgens in Griekenland blijven. Maar veel gemengde relaties in deze uithoek van het land lopen op den duur stuk. “Het is heel gemakkelijk om relatieproblemen op het cultuurverschil te schuiven”, zegt Corine. “Maar uiteindelijk gaat het erom of je bij elkaar past en hoe je met elkaar omgaat. Natuurlijk zijn er verschillen in cultuur en mentaliteit. Je moet een beetje relativeringsvermogen hebben om daarmee om te kunnen gaan. Want natuurlijk word je niet zomaar geaccepteerd door de plaatselijke bevolking. Als er hier afgerekend moet worden, vragen Grieken altijd naar Giorgos. Dan moet ik ze beslist maar vriendelijk duidelijk maken dat ze met mij zaken moeten doen.”

“Alle buitenlandse vrouwen hebben hiermee te maken. Als mensen naar restaurant Rembetiko gaan bijvoorbeeld: de buitenlanders hier zeggen dat ze bij Wanda gaan eten, de Grieken gaan naar Antonis. Snap je het verschil? Dat is nu eenmaal zo en daar moet je niet al te moeilijk over doen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden