Nederlandse vissers protesteren in Brussel tegen de verplichting om bijvangst aan land te brengen

 Kotters vissen op schol, (slip)tong en andere bodemvissen. Deze vissoorten liggen verspreid over de zeebodem tussen allerlei andere soorten vis, krabben, garnalen en zeesterren. Dat maakt het lastig om bijvoorbeeld alleen slibtong binnen te halen. Beeld ANP
Kotters vissen op schol, (slip)tong en andere bodemvissen. Deze vissoorten liggen verspreid over de zeebodem tussen allerlei andere soorten vis, krabben, garnalen en zeesterren. Dat maakt het lastig om bijvoorbeeld alleen slibtong binnen te halen.Beeld ANP

Er is een diersoort dat vanmiddag hartstochtelijk meeleefde toen Nederlandse vissers in Brussel een petitie aanboden. Het is de meeuw, de vogel die rekent op een makkelijke snack als vissers hun bijvangst overboord kieperen.

Marco Visser

De meeuw is niet alleen. Ook andere dieren boven en in de Noordzee laten zich de bijvangst goed smaken. “Het ecosysteem heeft zich aangepast aan de visserij”, zegt Nathalie Steins, visserijdeskundige aan de Wageningen Universiteit & Research. Maar sinds vorig jaar moeten vissers van Brussel hun ongewenste bijvangst naar de wal brengen, juist om het ecosysteem te herstellen.

De vissers vinden het waanzin: het ecosysteem redden door ondermaatse levende vis niet terug te gooien maar te laten stikken in kratten waarna zij worden verwerkt tot vismeel. Daarom stapten zij met 23.000 handtekeningen naar het Europees Parlement en de Europese Commissie.

Is het echt beter om vissen aan land te brengen of om ze juist terug te gooien?

Steins heeft er nog geen antwoord op. “Er is nog geen uitgebreid onderzoek gedaan naar de effecten op het ecosysteem. Dat kan ook nog niet omdat we de effecten pas over een paar jaar zien. Je kunt daarom niet bij voorbaat zeggen dat de aanlandplicht beter of slechter is voor het ecosysteem.”

Nu protesteren vissers niet alleen uit bezorgdheid over het ecosysteem, maar vooral omdat de aanlandplicht ‘het einde van de kottervisserij betekent.’ Hoe meer ongewenste bijvangst een boot heeft, des te minder ruimte voor vis die op de afslag iets opbrengt waardoor de verdiensten lager uitvallen. Dus moeten kotters selectiever vissen. Dat is ook precies de gedachte achter de Europese aanlandplicht.

Maar voor kotters is het bijna onmogelijk selectief te vissen, zeggen de belangenverenigingen. Kotters vissen op schol, (slip)tong en andere bodemvissen. Deze vissoorten zwemmen niet in scholen, zoals haring en makreel, maar liggen verspreid over de zeebodem tussen allerlei andere soorten vis, krabben, garnalen en zeesterren. Dat maakt het lastig om bijvoorbeeld alleen slibtong binnen te halen.

Ontwikkelingen

Toch zijn er ontwikkelingen in de kottervisserij, mede onder druk van de aanlandplicht, zegt Steins. “Er zijn projecten met netten om kleine vissen te laten ontsnappen. Maar soms stuit je dan op regels omdat de nieuwe netten niet aan de voorschriften voldoen.”

Iets dergelijks speelt bij de pulsvisserij, een techniek waarbij bodemvissen opschrikken door elektrische stootjes en zo in de netten belanden. Pulsvissen beperkt de ongewenste bijvangst, maar de Europese lidstaten willen er vanaf omdat de effecten van de elektrische prikkels op lange termijn niet duidelijk zijn.

Als de kottervissers in Brussel de opgehaalde handtekeningen aanbieden, is Irene Kingma van de haaien- en roggenvereniging NEV niet ver weg. Zij wil in het Europees Parlement ‘een ander geluid laten horen.’ Volgens Kingma is de aanlandplicht al behoorlijk verwaterd. Zo mogen vissers bijvangst als schar en bot tegenwoordig weer overboord kieperen. De aanlandplicht geldt namelijk alleen voor vissen waarvoor een quotum geldt. Dat quotum voor schar en bot is vervallen.

Kingma herinnert de vissers eraan dat er in de sector nog nooit zoveel geld is verdiend als nu, dankzij de lage olieprijs en de hoge prijs voor tong. “Dit zou dan ook het moment zijn om serieus te investeren in een duurzame, selectieve Noordzeevisserij.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden