Pop-up Utrecht

Nederlandse steden worden drukker, slimmer, rijker - dus ook exclusiever

Fietsers in de Utrechtse spits. Beeld Hollandse Hoogte / Bas de Meijer

Wonen in de tien grootste steden van Nederland is in de toekomst niet meer door iedereen te betalen. Hogeropgeleiden en expats verdringen de lageropgeleiden en minima. 

Doordat de grote steden drukker worden en er meer rijke en hoogopgeleide mensen naartoe trekken, staat de betaalbaarheid onder druk. Het aandeel mensen met lagere inkomens vermindert weliswaar langzaam, tegelijkertijd neemt het aantal rijkere stedelingen toe waardoor de kloof groeit. Dat blijkt uit de Primos Prognose van onderzoeksbureau ABF Research. De cijfers werden op verzoek van Trouw samengesteld. 

Tot 2030 zullen de tien grootste steden in Nederland met gemiddeld tien procent groeien. Dat is sneller dan de rest van het land, en komt voor een belangrijk deel door migranten uit de Europese Unie en Azië. Amsterdam zal over tien jaar naar verwachting een miljoen inwoners hebben. Nijmegen, de kleinste van de tien, komt uit op 185.000 inwoners. De snelst groeiende stad van Nederland is Utrecht. De Domstad zal in tien jaar tijd groeien tot 412.000 inwoners. Dat is bijna een vijfde meer mensen dan deze gemeente nu telt. 

Enorme aantrekkingskracht 

De steden hebben een enorme aantrekkingskracht, zegt onderzoeker Léon Groenemeijer van ABF Research. Sinds de jaren tachtig is de openbare ruimte sterk verbeterd en verdwijnen auto’s steeds meer uit het straatbeeld. Voor tweeverdieners zijn steden handig omdat beide partners er een baan kunnen vinden en de benodigde voorzieningen bij de hand zijn. Migranten ten slotte komen veelal naar Nederland om te werken of te studeren en ook hier geldt dat de grote onderwijsinstellingen en de banen in de steden te vinden zijn. 

Maar die aantrekkingskracht van de stad zorgt er wel voor dat wonen in de stad niet meer voor iedereen is weggelegd. De betaalbaarheid staat erg onder druk, zegt Groenemeijer, en er verhuizen nu meer mensen uit de steden naar omliggende gemeenten dan andersom. “Die hoge prijzen in de stad worden veroorzaakt doordat het aantal hogeropgeleiden sterk is toegenomen en een belangrijk deel daarvan in de stad wil wonen”, zegt Groenemeijer. “Als veel mensen dat willen, geldt ook dat degene die het meest kan betalen op de beste plek terechtkomt. Tel daarbij op dat corporaties sociale huurwoningen verkopen en beleggers graag investeren in woningen en je ziet in de cijfers wel terug waarom mensen klagen over gentrificatie van de stad.” 

Woningtekort

In tien grote steden verspreid over het land daalde het aantal mensen met een laag inkomen met 1 procentpunt tussen 2011 en 2017. In dezelfde periode steeg het aantal inwoners met een hoog inkomen ook met 1 procentpunt. De verwachting is dat in 2030 in de grote steden tienduizenden woningen te weinig zijn. Het enige dat daartegen helpt, is nog meer bouwen, zegt Groenemeijer. “En dan mag je hopen dat als het tekort terugloopt, de prijzen ook dalen.”

Ook op andere gebieden moeten overheden volgens Groenemeijer nadenken over hoe de groeiende steden voor iedereen leefbaar blijven. “Tot de landelijke overheid is dit nog niet echt doorgedrongen. Maar de groei zorgt voor enorme uitdagingen. Het openbaar vervoer heeft een grote impuls nodig en ook over de gevolgen van de vergrijzing moeten we nadenken.” De auto mag dan aan terrein verloren hebben, verstopping dreigt nog steeds en daarbij zijn de eerste fiets- en voetgangersfiles ook al gesignaleerd. In de toekomst zal de steeds ouder wordende stedeling andere woningen en voorzieningen nodig hebben dan de steden nu bieden. “Wat betreft de toegankelijkheid en de mogelijkheden om te wonen met zorg moet er echt iets veranderen.”

Pop-upredactie van Trouw in Utrecht

Als de stad steeds drukker wordt en steeds rijker, van wie is dan de stad? Wie kan er nog wonen, hoe houden we het leefbaar en hoe leven de oude en de nieuwe stedeling samen?
Verslaggevers Gidi Pols en Petra Vissers strijken neer in Utrecht, de snelst groeiende stad van Nederland. Ze doen een week lang verslag vanuit de buurten Ondiep en Geuzenwijk, waar de huizenprijzen snel stijgen en het aantal sociale huurwoningen afneemt.
Praat en denk met hen mee via Twitter (@pop_uptrouw en #vanwieisdestad),
mail de verslaggevers (pop-up@trouw.nl) of kom langs. Van maandag t/m donderdag zitten ze tussen 15.30 en 17.00 in speeltuin ‘De Watergeus’, Boisotstraat 21.

De verhalen van de pop-upredactie zijn ook te lezen op  trouw.nl/popuputrecht

Lees ook:

Een nieuwe alliantie moet het aantal kinderen in armoede naar nul brengen

Ook in Nederland leven nog heel wat kinderen in armoede. Een alliantie van bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en gemeenten wil hun aantal naar nul brengen.

Generatie huizenkopers dreigt de boot te missen

Wie nooit een huis gekocht heeft, maakt steeds minder kans dat dat alsnog lukt. Die moet blijven huren, maar ook huurhuizen zijn lastig te vinden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden