Nederlandse staat niet aansprakelijk voor dood treinkapers De Punt

De met kogels doorzeefde trein bij spoorwegovergang De Punt in Drenthe. Beeld ANP

Het door de Nederlandse overheid gebruikte geweld tegen de treinkapers bij De Punt in 1977 was niet onrechtmatig. Dat heeft de rechtbank in Den Haag vandaag bepaald. 

Nabestaanden van de twee treinkapers die werden doodgeschoten door mariniers hadden de staat aansprakelijk gesteld. Volgens advocaat Liesbeth Zegveld was er een geheim bevel aan de mariniers uitgegaan om alle kapers te doden. De staat heeft altijd ontkent dat er sprake was van executies en onrechtmatig toegepast geweld.  

De rechtbank oordeelde dat de mariniers in de 'achteraf gezien onjuiste, maar oprechte en daarom verschoonbare' veronderstelling waren dat het geweld nodig was. Het was schemerig in de trein, het was een hectische en chaotische situatie, de mariniers moesten in een fractie van een seconde beslissingen nemen, stelt de rechtbank.

Op alle fronten kregen de nabestaanden ongelijk. "Dit vonnis staat zo ver af van mijn gevoel voor rechtvaardigheid", reageerde advocaat Zegveld na afloop. "Ik denk nog steeds dat wij een legitieme zaak hebben." De nabestaanden gaan in hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank in Den Haag. "Dit vonnis is zo raar, het schreeuwt om hoger beroep."

Tussenvonnis

1 februari 2017 sprak de Haagse rechtbank een zogeheten tussenvonnis uit in de zaak. De rechtbank hekelde het optreden van de staat na de bevrijdingsactie. Zo vonden de rechters het kwalijk dat de betrokken mariniers daarna nooit een officiële verklaring hoefden af te leggen. Tevens vond de rechtbank dat de autoriteiten hebben nagelaten om de families op 'enigerlei wijze te voorzien van de voor hen relevantie onderzoeksresultaten'. De rechters achten het bewezen dat de nabestaanden, in tegenstelling tot wat de staat beweert, nooit de 'cruciale feiten en omstandigheden' van hun dood te horen hebben gekregen.

Het tussenvonnis zorgde voor een hoop tranen bij de Molukse bezoekers. Huilend en lachend vielen zij elkaar in de armen. Ook al was het een tussenvonnis, dit was voor de nabestaanden een bevestiging van hun grieven over hoe de staat na de bevrijding met hun belangen is omgesprongen. 

Ook vandaag hoopte de nabestaanden weer op een tussenvonnis. Maar de rechtbank acht het niet nodig nog meer getuigen te horen. 

Chris Uktolseja (l) praat met advocaat Liesbeth Zegveld (m) in de Haagse rechtbank tijdens de rechtszaak op 1 februari 2017.Beeld ANP

Hoe zat het ook alweer?

Op 23 mei 1977 brachten negen gewapende Molukse jongeren een trein tot stilstand bij spoorwegovergang De Punt in Drenthe. Na negentien dagen, op 11 juni 1977, maakten mariniers een einde aan de treinkaping. Bij die actie kwamen zes kapers en twee gegijzelden om het leven, 49 gegijzelden werden bevrijd.

Nabestaanden van de gedode kapers stelden in 2014 de Nederlandse staat aansprakelijk voor de 'executie' van hun familieleden en namen advocaat Liesbeth Zegveld in de arm. De families van de Molukkers Max Papilaja en Hansina Uktolseja zijn er van overtuigd dat de twee door mariniers zijn geëxecuteerd. Zij willen daarover de waarheid te weten komen en voeren een civiele zaak tegen de staat. 

Lees ook:

Mariniers: de bevrijdingsactie bij treinkaping bij De Punt was complex

Hoe kwamen de Molukse terroristen om het leven tijdens de bevrijding van de gekaapte trein bij De Punt?

Dries van Agt: 'De last van De Punt draag ik nog steeds mee'

Ten tijde van de treinkaping namen vijf ministers de beslissing om in te grijpen. Het zogenaamde crisisteam van het demissionaire kabinet Den Uyl besefte dat het zeer wel mogelijk zou zijn dat er tijdens de actie levens teloor zouden gaan. "Dat er doden zijn gevallen is een last die ik tot op de dag vandaag met mij meedraag."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden