'Nederlandse regering moet ook excuses eisen van Mitsubishi'

Groot aantal Nederlanders verrichtte dwangarbeid in mijnen

GRISELDA MOLEMANS

Nu het Japanse bouwbedrijf Mitsubishi Materials deze week excuses heeft aangeboden aan alle Amerikaanse krijgsgevangenen die tijdens de Tweede Wereldoorlog slavenarbeid moesten verrichten in Japan, moet de Nederlandse regering ook excuses afdwingen.

Dat stelt het onderzoeksbureau Asia Policy Point (APP) in Washington, dat sinds 1991 waakt over de relatie tussen Japan en westerse mogendheden. Het bureau heeft veelvuldig onderzoek gedaan naar de dwangarbeid bij Mitsubishi tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Mitsubishi kwam met excuses daags voor de zeventigste herdenking van de capitulatie van het Japanse leger op 15 augustus. "Het is een lang proces geweest om Mitsubishi aan de onderhandelingstafel te krijgen", stelt APP-directeur Mindy Kotler Smith, die de onderhandelingen van dichtbij heeft gevolgd. "Daarbij bleven de VS de Japanse regering aanspreken om zich recht door zee te verontschuldigen."

Volgens Kotler Smith hebben die excuses 'niets te maken met verantwoordelijkheidsgevoel of oprechte wroeging van Japan'. "Dankzij internet zijn alle feiten over Japanse dwangarbeid te raadplegen. Het was slechts een kwestie van tijd voordat Mitsubishi ontmaskerd zou worden als het Siemens van Japan.

Het Japanse bouwbedrijf heeft grote zakelijke belangen in de Verenigde Staten. "Zakelijk gezien is het dus een goede zet geweest van het bedrijf, ook al omdat Mitsubishi Heavy, een van de dochterbedrijven, de grootste wapenfabrikant ter wereld is", aldus Kotler Smith.

Ook Nederlandse, Canadese, Britse, Italiaanse, Indiase, Chinese, Australische en Nieuw-Zeelandse krijgsgevangenen hebben tijdens de oorlog dwangarbeid moeten verrichten op de scheepswerven en in de mijnen van Mitsubishi. Een delegatie van de 3322 Nederlandse ex-krijgsgevangenen heeft in de jaren negentig een schadevergoeding geëist van het Japanse bedrijf.

Doordat Nederland in 1956 als uitvloeisel van het Vredesverdrag van San Francisco akkoord ging met financiële compensatie voor Nederlandse krijgsgevangenen en burgergeïnterneerden, is iedere individuele claim sindsdien niet-ontvankelijk verklaard. Onder het zogeheten Yoshida-Stikkerakkoord ontving iedere ex-krijgsgevangene 264 gulden.

In Nederland is de 94-jarige Christiaan Kwasanco een van de laatste levende ex-krijgsgevangenen die het logo van Mitsubishi heeft moeten dragen.

"Er is bijna geen tijd meer", reageert Kotler Smith. "Het is nu aan de Nederlandse regering om Mitsubishi te benaderen om ook aan alle Nederlandse ex-dwangarbeiders excuses aan te bieden."

Minister Bert Koenders (PvdA, buitenlandse zaken) laat in een reactie weten dat het om 'naar schatting enkele honderden Nederlandse krijgsgevangenen gaat'. Hij wacht af of Mitsubishi zelf verontschuldigingen aanbiedt voor de exploitatie van Nederlandse krijgsgevangenen. Onder-zoeksbureau APP houdt het aantal Nederlandse dwangarbeiders op 3322 op basis van Japanse archieven.

Koenders wijst op uitlatingen van de directeur van Mitsubishi in de media waaruit zou blijken dat het bedrijf overweegt om aan ex-krijgsgevangenen van alle nationaliteiten, ook Nederlandse slachtoffers of hun nabestaanden, excuses aan te bieden. "Deze excuses van Mitsubishi Materials of andere onderdelen van het concern zou ik zeker verwelkomen, aangezien erkenning en excuses belangrijk zijn."

DE VERDIEPING 6 Interview met Christiaan Kwasanco

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden