Nederlandse rechts-extremisten wijken uit naar VKontakte, het Russische Facebook

Swastika-tekens op een synagoge in Vladivostok, Rusland. Beeld AP

Het Russische Vkontakte is volgens de AIVD het nieuwe podium voor het Nederlandse rechts-extremisme.

Profielfoto’s met daarop hakenkruizen, uiterst racistische filmpjes en antisemitische taal. Een rondgang op het Russische sociale medium Vkontakte (VK) leert dat er aan rechts-extremistische uitlatingen geen gebrek is op de site. Waar tegenhanger Facebook wars is van dergelijke berichten en actief beleid voert om deze te herkennen en te verwijderen, gebeurt dit amper of niet op VK.

In een gisteren uitgebracht rapport signaleert de Algemene Inlichtin­gen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dat sommige uitgesproken rechts-extremisten uit Nederland hun sociale media-activiteiten verplaatsen van Facebook naar VK. Daar wanen zij zich volgens de AIVD veilig, om zonder remmingen hun mening te kunnen spuien. Hoeveel Nederlanders er op VK een profiel hebben, weet de AIVD niet. De dienst waarschuwt dat het zich zorgen maakt om het rechts-extremis­tische klimaat op dit podium.

Nederlanders plaatsen op VK, mogelijk onder een geanonimiseerd profiel, rechts-extremistische berichten. Dit doen zij onder meer in het Nederlands en in het Engels.

In sommige berichten staan zeer racistische afbeeldin­g­en, filmpjes of teksten, regelmatig gecombineerd met nazi-uitlatingen. Niet-westerse migranten, moslims en de islam moeten het ontgelden. Soms wordt er verwezen naar een pagina op Facebook of Twitter, die dan (vermoedelijk vanwege de inhoud) verwijderd blijkt door het betreffende medium.

In contact

Overigens wordt Vkontakte, letterlijk ‘in contact’, in Rusland zelf wel streng gecontroleerd, net als andere sociale media. In de afgelopen maanden begonnen er honderden strafzaken tegen voornamelijk jongeren die volgens de Russische autoriteiten ‘extremistische’ boodschappen plaatsten op het netwerk, variërend van grappen over het christendom tot een foto van het huis van een vrouw waar een swastika op staat.

Rusland kent uitgebreide en tegelijkertijd vage wetten over extremisme. Die waren ooit bedoeld om moslimextremisten aan te pakken, maar worden tegenwoordig ook gebruikt om het internet te reguleren. Bij Vkontakte moeten gebruikers hun telefoonnummer achterlaten, dat in Rusland is gekoppeld aan het paspoort.

Lees ook:

'Ik maak me zorgen over stemmingmakers, die polariseren tot het gewoon wordt'

De AIVD ziet een nieuw soort ongeorganiseerd rechstextremisme, dat zich via sociale media richt tegen ongeacht welke migrant. Het toont aan dat er spelregels voor internet nodig zijn, zegt hoogleraar Joep Leerssen.

Extreem-rechts: steeds grotere groep mensen is bereid tot geweld

De opkomst van extreem-rechts baart niet alleen in Nederland zorgen. Andere West-Europese landen signaleren dezelfde trend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden