Nederlandse mossels zijn nu duurzaam

Beeld ANP XTRA

Mosselliefhebbers kunnen weer zonder gewetensbezwaren genieten van de Nederlandse mosselen. Vanaf vandaag mogen de mosselkwekers hun schelpdieren duurzaam noemen en zijn ze voorzien van een MSC-certificaat. Dat maakten de Producentenorganisatie voor de Nederlandse Mosselcultuur (PO Mosselcultuur) en de MSC-organisatie bekend.

Al in 2008 besloot de mosselvisserij dat het tijd was om te verduurzamen en werd er een convenant gesloten met het ministerie en milieuclubs zoals de Waddenvereniging. Er werd afgesproken dat er nieuwe methodes zouden worden ontwikkeld voor het vangen van mosselzaad en dat er een onderzoek zou komen naar de effecten van de visserij op het ecosysteem op de bodem van de Waddenzee. Het onderzoek is nog in volle gang en moet in 2014 worden afgerond. Volgens het convenant zou in 2020 de volledige mosselvisserij duurzaam moeten zijn.

Dat de MSC nu al de certificering geeft is volgens Nathalie Steins van MSC een stimulering om de ingeslagen weg te vervolgen. "Als dat onderzoek niet wordt afgerond of er geen vervolg aan de conclusies wordt gegeven, trekt MSC de certificering net zo makkelijk weer in. De Nederlandse Mosselvissers zouden dan ernstig gezichtsverlies lijden".

Over de gehele linie voldoet de Nederlandse mosselsector aan de minimum eisen voor een MSC- certificering en behaalt de visserij gemiddeld een acht. Maar bij de eisen die worden gesteld aan de effecten voor de ecosystemen op de bodem van de Waddenzee valt nog wel wat te verbeteren. Daar kende MSC een zeven toe met als 'huiswerkopdracht' het afronden van het onderzoek zoals afgesproken in het convenant.

Directeur van de Waddenvereniging Arjan Berkhuyzen heeft wel vertrouwen in de huidige samenwerking met de mosselsector: "ze zijn goed bezig en dus is die certificering terecht. Als de huiswerkopdracht niet succesvol wordt afgerond zijn ze dat keurmerk zo weer kwijt en dat is best lastig in deze tijd waarin duurzaamheid de norm is."


MSC-keurmerk
Wereldwijd is 6 procent van de visvangst voorzien van dat keurmerk en dat loopt op naar 10 procent, als lopende aanvragen worden gehonoreerd. Nederland maakt na Duitsland het meeste werk van dat keurmerk voor vis. Zo werd eerder onder meer de Nederlandse haring gecertificeerd door MSC.


Mosselvisser zoekt naar duurzame methodes
Als grote, grijze stapstenen dobberen plastic tonnen in lange, rechte rijen in het water. Ze zijn door touwen met elkaar verbonden. Aan de touwen in het water hangen vlassige koorden waaraan mosselen zich gehecht hebben. Een mosselschip hijst een van de tonnen op, waarna de hele installatie meekomt. Druipend van het zeewater hangen de mosselen aan de koorden, als langgerekte trossen druiven.

Innovatieve mosselzaadvanginstallaties (MZI's) zijn de eerste stap richting de duurzame mosselvisserij die de sector zichzelf ten doel stelt. Vallende mosselzaadjes, waaruit mossels gekweekt worden, hechten zich aan de installatie in de bovenste waterlaag waardoor de bodem onberoerd blijft.

Een noodzakelijke kunstgreep, want in 2008 ging het helemaal niet goed met de Nederlandse mosselvisserij. De kwekers kwamen tegenover de milieubeweging en het ministerie van landbouw te staan. Die vinden dat de bodem van de zee zoveel mogelijk met rust gelaten moet worden. De Raad van State trok twee vergunningen in om in de Waddenzee, waar veel 'Zeeuwse' mosselen vandaan komen, naar mosselzaad te vissen.

Op dit moment zit de sector in een overgangsfase waarbij in stappen naar de nieuwe manier van mosselzaadvissen wordt toegewerkt. Traditioneel vangen Nederlandse mosselvissers het mosselzaad op de bodem van de Waddenzee of de Oosterschelde, waarna het in kweekpercelen kan uitgroeien tot een mossel.

In 2010 begon twintig procent van de mosselkwekers met een proef waarbij de MZI's gebruikt worden. Dwarrelend naar de bodem hecht het zaad zich aan de touwen van de installatie voordat het zich op de bodem kan nestelen. Zo kunnen mossels in de dop uit de bovenste waterlaag gevist worden.

Mosselkweker Cees Otte startte met veertien MZI-lijnen waarmee hij mosselzaad ving. Hij moest eerst erg wennen. "Dit nieuwe systeem is buitengewoon arbeidsintensief", zegt Otte. "Bij de traditionele manier wist je alles precies, die kennis is van vader op zoon doorgegeven. Daarmee vergeleken is de nieuwe manier van vissen terug naar de Middeleeuwen."

Positief over verdere vernieuwing was hij in het begin nog niet. Toch heeft Otte het er graag voor over, net als andere mosselvissers. "Het gros gaat overtuigd mee met deze vernieuwing", ziet Otte. "Het ondernemersrisico mag niet onderschat worden, maar door te vernieuwen, stellen we de toekomst van de sector zeker."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden