Nederlandse Marokkanen worstelen met protestzomer Rif

Al Hoceima Beeld ALEX TIELEMAN
Al HoceimaBeeld ALEX TIELEMAN

De vakantiesfeer in de Noord-Marokkaanse Rif wordt overschaduwd door de demonstraties. Terwijl de een het maar irritant vindt, zijn anderen juist gekomen om de protesten te steunen.

Net als ieder jaar rijdt een hele stoet auto’s met geel-zwarte kentekenplaten de ferry af in het Spaanse Melilla op weg naar Marokko. Op het eerste gezicht lijkt er niets vreemds aan dit beeld van de jaarlijks terugkerende trek van Nederlandse Marokkanen naar het Rifgebied. Toch wordt dit jaar de vakantiesfeer overschaduwd door de protesten in Noord-Marokko, zowel voor voor- als tegenstanders van de groots aangekondigde demonstratie vandaag in Al Hoceima.

“Het is wel sneu. De zomer is de enige tijd dat het hier nog wat lijkt”, vertelt de 38-jarige Haagse Marokkaan Abdessamad Taheri in korte broek op een terras in de baai van de kuststad. “Als je hier in de winter komt is de bedrijvigheid nul”. 

Grote demonstratie

Taheri voerde verhitte discussies met zijn vrouw over of zij wel met hun drie kinderen naar het hart van de Rifprotesten moesten afreizen. “Maar ik wilde juist nu komen om de grote demonstratie de 20ste mee te maken”, zegt gemeentemedewerker Taheri, die ook in Nederland al de straat op ging. 

Hij was geraakt door de dood van visverkoper Mohshin Fikri, de directe aanleiding voor de Rifprotesten. Hoewel Taheri in zijn jeugd maar een paar jaar doorbracht in Al Hoceima, maakt de situatie diepe indruk op hem. Nu laat Taheri weemoedig zijn jongste zoontje voor het eerst zijn oude school zien en het oude huis achter de groen-witte moskee die boven de baai uit toornt.

Politiebezoek

Abdel Amazian (45), ex-kroegbaas uit Breda, merkte dat veel van zijn vrienden dit jaar niet naar het Rifgebied durfden af te reizen. Hijzelf steunt de protesten, maar kreeg niet bepaald een warm welkom toen de Marokkaanse politie een bezoekje bracht aan zijn 78-jarige vader; de gepensioneerde gastarbeider kreeg de schrik van zijn leven. “Zij zeiden dat ik foute dingen deed. Mijn vader trilde helemaal”, vertelt Amazian, die zijn vader op zijn blote knieën dankt dat hij hem en zijn zes broers en twee zussen een toekomst in Nederland gaf. “Het is triest dat ook de huidige generatie het liefst zo snel mogelijk weg wil uit de Rif”, zegt hij.

Zo ook Amazian’s 19-jarige neef Shahid, die economie studeert in Tetouan. “De universiteit is ver weg en als ik afgestudeerd ben weet ik toch dat ik geen baan krijg”, zegt Shahid sip. Op het strand lijkt de revolutiesfeer ver weg. Daar schalt de Utrechtse rapper Kippie uit de speakers, terwijl Nederlandse Marokkanen van de zon genieten of vanaf een terrasje achter een waterpijp turen over de einder.

Tekst loopt door onder afbeelding

Activist uit Breda in Al Hoceima Abdel Amazian (45) rechts, links zijn neef Shihad Amazian (19). Beeld Alex Tieleman
Activist uit Breda in Al Hoceima Abdel Amazian (45) rechts, links zijn neef Shihad Amazian (19).Beeld Alex Tieleman

Café Molen

In Café Molen, dé ontmoetingsplaats voor Nederlandse Marokkanen in Nador, twee uur rijden van Al Hoceima, zitten de zusjes Samira Bouchafra en Yptysam Aziza (beiden 23) op het terras. “Nador is er de afgelopen jaren echt op vooruit gegaan”, zegt psychosociaal werkster Aziza. “Om eerlijk te zijn interesseren de protesten mij niks. Ik heb dit jaar hard gewerkt en ik kom voor vakantie”, zegt maatschappelijk werkster Bouchafra. Al vinden zij het wel goed dat de Riffijnen opkomen voor ‘hun rechten’. “Ze moeten alleen niet te ver gaan. Er zijn toezeggingen gedaan, dus waarom gaan ze nog de straat op?”, vraagt Aziza zich af. “Maar wij hebben dan ook niets te klagen, terwijl zij vaak niets hebben.”

Even verderop aan de ‘jongenstafel’ zit hun broer, student Mohamed (18), met neef Walid, die werkloos is. In de voetsporen van zijn vader treden, die mais, peper en pompoenen verbouwt, ziet hij niet zitten. “Ik heb al een paar keer geprobeerd naar Europa te komen, maar ik ben steeds teruggestuurd”, zegt Walid . Hij is de hoop op verandering in het Rifgebied verloren. Toch demonstreert hij niet. “Ik ben bang voor de politie”, zegt hij. 

Hermetisch afgesloten

Hoewel ordetroepen deels uit Al Hoceima waren teruggetrokken, neemt de aanwezigheid van politiebusjes in de stad zienderogen toe. De autoriteiten roepen bewoners op niet deel te nemen aan de manifestatie. De geruchten gonzen dat de stad vandaag hermetisch van de buitenwereld wordt afgesloten om demonstranten van elders te weren. Taxichauffeurs zouden 200 dirham (18 euro) toegestopt krijgen als zij activisten vervoer ontzeggen.

Er hangt een trieste sfeer, vindt Hagenaar Abdessamad Teheri. Een schril contrast met zijn jeugdherinneringen. Toch kijkt hij uit naar het protest, al wil hij zijn familie er niet te veel bij betrekken. “Maar ik vrees dat de opkomst tegenvalt omdat mensen bang zijn”, overpeinst hij. Brabander Abdel Amazian heeft wel goede hoop. “Veel demonstranten zijn al in de stad en slapen vannacht op de daken”, verzekert hij. “Als ik er niet doorkom over de weg, ga ik desnoods lopend door de bergen”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden