Nederlandse koningskroon van klatergoud

Na 155 jaar eindelijk de waarheid. De Nederlandse koningskroon, die tijdens de inhuldiging van onze Oranjevorsten te midden van andere rijksregalia ligt te pronken in de Amsterdamse Nieuwe Kerk, ziet er indrukwekkend uit, maar dat is slechts schijn. Het symbool van de Oranjevorsten is verguld.

In de loop van de jaren zijn er vaak veronderstellingen over die kroon gedaan. Het zou niet alles goud zijn, wat er blinkt. Degene die er uitsluitsel over kon geven, het Amsterdamse juweliershuis Bonebakker, deed er het zwijgen toe. Over klanten wordt niet gepraat en helemaal niet als het koninklijke clientèle betreft.

Van dat stilzwijgen is de juwelier nu voor het eerst afgeweken. Op de expositie 'Sonsbeek Art & Design', die deze week in Arnhem is begonnen, laat het inmiddels 203 jaar oude juweliershuis originele ontwerptekeningen zien van bijzondere opdrachten die het in de loop der jaren heeft uitgevoerd. Daarbij ook het materiaal over de koningskroon.

Met het vervaardigen daarvan werd in 1840 de toen 73-jarige stichter van het juweliershuis Adrianus Bonebakker belast. Hij zag het als de kroon op zijn levenswerk, al kreeg hij van de ook toen al zuinige Oranjes opdracht het financieel niet uit de hand te laten lopen. Willem de Tweede meldde zich een paar maanden voor zijn inhuldiging, die 7 oktober 1840 plaatsvond, bij het Amsterdamse juweliershuis. Hij wilde bij zijn aantreden niet de door de afscheiding van België in zijn ogen bezoedelde Brusselse kroon van zijn vader torsen. Die uit 1815 daterende koningskroon vond de prachtlievende Willem trouwens ook te povertjes van constructie.

Bonebakker noteerde de koninklijke opdracht nauwgezet in het klantenboek, dat slechts ingewijden te zien kregen, maar nu ook voor nieuwsgierige buitenstaanders is opengeslagen.

'Geleverd ten dienste van Zijne Majesteit Willem 11 eene groote in het vuur zwaar vergulde zilveren Rijks- Kroon, de rand geëntoureerd met in massief goud en gemonteerde diverse gecouleurde steenen en paerlen, benevens acht reijen aflopende paerlen over de bladen zich uitbreidende, en dezelfde gevoerd met een toque van rood juweel'. De prijs bedroeg 600 gulden.

Het juweliershuis Bonebakker bestaat nog steeds, zij het tegenwoordig als dochteronderneming van Van Kempen & Begeer. De aanduiding hofleverancier zit niet meer op de gevel aan het Amsterdamse Rokin, omdat niet meer aan het hof wordt geleverd. Dat maakte het ook iets makkelijker dit oude Oranjegeheim aan de openbaarheid prijs te geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden