Review

Nederlandse impro-school in buitenlandse handen

Vroeger werd Nederlandse geïmproviseerde muziek uitsluitend uitgebracht door Nederlandse labels voor een Nederlands publiek. Zelfs groepen die ook in het buitenland actief waren, zoals het Willem Breuker Kollektief, kwamen daar niet onderuit.

Hoewel het WBK zijn platen nog steeds uitbrengt op het huislabel BVHaast (dat weliswaar in het buitenland gedistribueerd wordt, maar niet in grote aantallen), zijn er ook musici die hun muziek op buitenlandse labels uitbrengen. Daaronder het Zwitserse label Hat Hut. De eerste Nederlandse 'improvisator' die bij Hat Hut voet aan de grond kreeg, was Maarten Altena met zijn Ensemble. Tegenwoordig brengen ook kopstukken uit de Nederlandse impro-school, onder wie het Clusone Trio (Michael Moore, Ernst Reijseger en Han Bennink) en Misha Mengelberg, veel van hun muziek uit bij de wereldwijd uitstekend gedistribueerde Zwitsers (in Nederland doet Harmonia Mundi de distributie). Nadat Mengelberg een paar jaar geleden voor Hat Hut de cd 'The Root of the Problem' maakte, komt hij nu met de dubbel-cd TWO DAYS IN CHICAGO (HatOLOGY 2-535), met opnamen uit 1998, en verschijnt er van zijn ICP Orchestra de cd JUBILEE VARIA (HatOLOGY 528), met live-opnamen uit 1997, gemaakt in Zürich (Rote Fabrik) en Middelburg (Kloveniersdoelen). Het ICP (afkorting voor Instant Composers Pool) Orchestra is wellicht Nederlands fijnste grotere jazzorkest. Niet alleen de kwaliteit van de solisten is enorm (met rietblazers Michael Moore en An Baars, trombonist Wolter Wierbos en cellisten Ernst Reijseger en Tristan Honsinger), ook de composities van pianist Mengelberg hebben een uniek karakter, terwijl de door hem gehanteerde ontregelende opzet van de musici het uiterste vergt. De muziek op 'Jubilee Varia' biedt pure schoonheid naast innemende chaos, veel geïnspireerde solo's naast momenten waarin de musici even de weg kwijt 'lijken' te zijn. 'Lijken', omdat Mengelberg als stuurman en kapitein geen moment het overzicht verliest. Ook op 'Two Days In Chicago' gebeurt dat niet. De pianist speelde daar met drie Nederlanders (Baars, bassist Wilbert de Joode en drummer Martin van Duynhoven) en enkele 'Chicagoans', zoals de bevolking van Chicago zichzelf noemt. Daaronder de saxofonisten Fred Anderson en Ken Vandermark en cellist Fred Lonberg-Holm. De eerste cd bevat live-opnamen van kleine combinaties (voornamelijk collectieve improvisaties en enkele Monk-stukken), waarin vooral Vandermark en Lonberg-Holm zich van hun beste kant laten kennen. Voor de tweede cd ging Mengelberg de studio in. Deze cd start met een bijna half uur durende 'Chicago Solo', waarin hij zijn even dwarse als prikkelende visie op de piano etaleert. Ook Monks 'Round Midnight' speelt hij alleen, waarna Ab Baars hem bijstaat -en schittert!- in 'Chicago Duo', 'Rollo 2' en 'Body and Soul'. Han Bennink, afwezig in Chicago, maar prominent actief op 'Jubilee Varia', maakte met de opkomende tenorsaxofonist Ellery Eskelin de cd 'Dissonant Characters' (HatOLOGY 534). De twee zijn aan elkaar gewaagd. Wat ze gemeen hebben, is hun muzikale geheugen. De één hoeft maar een flard van een thema te spelen van een oud nummer en de ander herkent het en kan daar op inspelen. Daarbij reageren ze alert op elkaars ideeën en zetten daar razendsnel hun eigen vondsten tegenover.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden