Nederlandse huiskamer naast de Sint-Pieter jubileert

De Friezenkerk in Rome viert zondag dat ze 25 jaar geleden weer onder Nederlandse hoede is gekomen, of beter gezegd: is teruggekeerd als kerk voor inwoners van de Lage Landen.

"We zaten vlakbij de paus!", roepen Nederlandse pelgrims opgetogen als ze op woensdagochtend na afloop van de pauselijke audiëntie koffie komen drinken in de Titus Brandsma-zaal van de Friezenkerk.

De kerk van de Friezen in Rome ligt letterlijk op een steenworp afstand van het Sint-Pietersplein. Je loopt het plein af, steekt de Borgo Santo Spirito over, loopt de trap op en staat dan in de enige Nederlandstalige kerk - buiten Nederland - in Europa.

Pelgrims en toeristen weten de weg naar de Friezenkerk te vinden, zeker sinds Jorge Bergoglio tot paus is gekozen. Diaken Kees van Duin regelt de kaarten voor de wekelijkse audiëntie van de paus en kan de toeloop soms nauwelijks aan. Na de audiëntie zijn pelgrims welkom in de huiselijke bovenzaal die aan Titus Brandsma is gewijd.

Pater Tiemen Brouwer (69), rector van de Friezenkerk, reddert met de koffie ('Italiaanse koffie op Nederlandse wijze gezet') en schakelt van het ene naar het andere gesprek. Officieel is de dominicaan als biechtvader verbonden aan de Santa Maria Maggiore, een van de vier pauselijke basilieken in Rome. Maar in de praktijk is hij vele uren per week in de Friezenkerk te vinden voor vergaderingen en het voorbereiden en uitvoeren van vieringen.

De eucharistieviering op zondag is altijd goed bezet, door de vaste kerkgangers en bezoekende pelgrims. De vaste groep bestaat uit zo'n vijftig Nederlanders die in Rome werken. Ze ontmoeten elkaar na de viering bij de koffie en zijn soms ook als vrijwilliger in de kerk actief. De sfeer is gemoedelijk en ontspannen. Pater Brouwer vindt de kerk 'een bijzondere plek'. "De kerk stamt nog uit de tijd toen de kerken nog één waren, de eerste prediking van Willibrord en Bonifacius. Dat oergegeven vind je hier terug doordat ook veel protestanten de viering bezoeken. En dat we in onze eigen landstaal vieren, dat maakt ook één."

De geschiedenis van de Friezenkerk (officieel de kerk van de heilige Michaël en Magnus) begint ruim 1200 jaar geleden. Rond het jaar 800 stichtten Friezen een kolonie in Rome, die uitgroeide tot een wijk waar pelgrims uit Friesland onderdak vonden. In 1141 werd aan de rand van het Sint-Pietersplein de huidige Friezenkerk gebouwd, nadat de eerste kerk door de Noormannen was verwoest. In de loop van de eeuwen raakte de Friezenkerk in onbruik. Nederlandse pelgrims gaven de voorkeur aan een door Nederlanders gerund pension met kapel aan de Piazza Navona, later uitgegroeid tot de Santa Maria dell'Anima.

Bij de zaligverklaring van Titus Brandsma in 1985 werd een 'Nederlandse' kerk in Rome node gemist. De pastoor van Bolsward kreeg het voor elkaar dat hij in de Friezenkerk de mis mocht opdragen. Daarna spande de rector van het Nederlands college in Rome, de latere bisschop Tiny Muskens, zich in om de kerk weer onder Nederlands beheer te krijgen. De kerk, net buiten het Vaticaans grondgebied gelegen, is eigendom van het Vaticaan. De vaste lasten en het onderhoud komen voor rekening van het Nederlands bestuur. Aan het restaureren van de kerk is zo'n 800.000 euro besteed.

De Friezenkerk heeft inmiddels weer een Statenbijbel in de vitrine liggen. Het vorige exemplaar moest terug naar de familie die het aan de kerk had geschonken. De protestantse voorman Bas Plaisier had daarin nog geschreven dat 'de Kerk van de Friezen te zien is als erfgoed van heel de Christenheid in onze gewesten'. Na een bericht in Trouw kreeg pater Brouwer vele Statenbijbels aangeboden. De keus viel op een bijbel uit 1649, nog vier jaar ouder dan de vorige. Met Hemelvaart is de 'nieuwe' bijbel in processie naar de Friezenkerk gedragen.

RKK Televisie besteedt zondag via NPO2 aandacht aan het jubileum van de Friezenkerk. Om 09.59 uur wordt het geloofsgesprek van Leo Fijen met kardinaal Eijk uitgezonden.

Om 10.30 uur volgt de rechtstreekse uitzending van de eucharistieviering vanuit de Friezenkerk.

Meer informatie is te vinden op www.friezenkerk.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden