'Nederlandse houding tegenover milieu verslechtert'

Unep-directeur Achim Steiner sprak deze week met Nederlandse politici en het bedrijfsleven. Foto © Werry Crone

De wereld geeft het op om gezamenlijk iets te doen aan het klimaatprobleem. Goed nieuws voor de mensen die denken dat de opwarming van de aarde fictie is, zegt Achim Steiner met sarcasme in zijn stem.

Steiner is directeur van Unep, de milieuorganisatie van de Verenigde Naties. Hij was deze week in Nederland om te praten met parlementariërs, het bedrijfsleven en staatssecretaris Atsma.

Het sarcasme van de voorman van de milieuorganisatie komt niet uit de lucht vallen. Tussen de regels door uit hij zijn zorgen over de positie van Nederland jegens de VN. Volgens Steiner dreigt de Nederlandse voortrekkersrol binnen het klimaatdebat te verdwijnen. Dat is hij niet gewend van een van nature multilateraal ingesteld land. "Ik vraag me af wat er gaat gebeuren nu de staatssecretaris zoveel kort op het ontwikkelingsbudget", zegt Steiner.

Unep ontvangt ieder jaar 90 miljoen euro, waarvan Nederland 8 miljoen doneert. Het grootste deel daarvan is afkomstig uit het ontwikkelingsbudget. Staatssecretaris Knapen heeft al gezegd dat klimaatverandering en milieu geen prioriteit krijgt binnen zijn beleid. De kans dat Unep gekort wordt, is dus bijzonder groot. De VN-moeheid is geen puur Nederlandse aangelegenheid, zeker niet als het gaat om klimaatverandering. De wereld heeft genoeg van eindeloze onderhandelingen met 190 landen over een abstract onderwerp als broeikasgasreductie. Deze week was er een tussentijdse klimaattop in Bonn als voorbereiding op de grotere top in het Zuid-Afrikaanse Durban later dit jaar.

Er is nauwelijks aandacht voor. De berichten zijn somber. Christiana Figueres, opvolger van Yvo de Boer bij het klimaatbureau van de VN (UNFCCC), waarschuwde voordat de top goed en wel van start was gegaan dat er voorlopig geen vervolg komt op het Kyoto-protocol dat in 2012 afloopt. Dat is het enige wereldwijde klimaatverdrag waarin landen hebben afgesproken om broeikasgassen in te perken. De VS hebben dit niet ondertekend.

Intussen is de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen tot recordhoogte gestegen. We verliezen veel te veel tijd, zegt Steiner. "Dat komt omdat we niet een staat zijn om een akkoord te sluiten dat voor zowel ontwikkelingslanden als rijke landen aanvaardbaar is."

Het stelt Steiner teleur. Hij maakt zich zorgen over de toekomst. "In Durban zullen we het enige instrument om broeikasgassen in te perken, verliezen. Daar zou iedere inwoner van de planeet zich zorgen over moeten maken. Zeker als we de wereld leefbaar willen houden."

Maar overheden, zeker in rijke landen, maken zich momenteel druk om andere zaken. Zoals het oplossen van de crisis binnen de eurozone. Terwijl bij het uitbreken van de economische crisis in 2008 iedere overheid opriep voor het afsluiten van een 'green new deal'. Unep publiceert regelmatig over de kansen die het vergroenen van de economie biedt. Landen zouden ieder jaar een vast bedrag moeten investeren in groene energie, duurzame landbouw, biologische voeding en het schoner maken van de steden.

Wat is er in die tijd gebeurd? "We vergeten de lessen die we zouden moeten leren nog voordat we ze kunnen onthouden", zegt Steiner. "Ieder jaar worden fossiele brandstoffen met 600 tot 700 miljard dollar gesubsidieerd. Ongelooflijk, want hoe meer fossiele brandstoffen we gebruiken, hoe duurder ze worden. Het omgekeerde geldt voor groene energie: hoe meer windmolens en zonnepanelen we produceren, hoe goedkoper het wordt."

Toch is Steiner niet alleen maar negatief over de toekomst, want in landen als China, India en Brazilië zijn ze allang bezig met het vergroenen van de economie. "En zelfs als er geen klimaatverdrag komt én als de opwarming van de aarde minder erg is dan we nu denken, dan nog is de wereld beter af met mensen die minder consumeren en geen fossiele brandstoffen gebruiken. Ironisch, want dat is precies wat klimaatverandering ons vraagt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden