Nederlandse banken zijn al bijna uitgefuseerd

De concentratie in de financiële wereld gaat door en dus moeten de Nederlanders mee. ABN Amro lonkt naar Fortis en Engelse banken tonen ook belangstelling. Maar is het einde niet bereikt?

AMSTERDAM - Fortis-topman Anton van Rossum toonde zich deze week vereerd door de belangstelling van ABN Amro-collega Rijkman Groenink voor zijn concern. Ondertussen hield hij de boot wel af. ABN Amro heeft dan ook meer te winnen bij een fusie dan Fortis: het haalt een bedrijf met verzekeringen binnen (onder meer Amev en Stad Rotterdam), zodat het eindelijk kan concurreren met grote broer ING. Bovendien legt ABN Amro dan toch nog beslag op de Belgische Generale Bank.

ABN Amro biedt Fortis hooguit een groot aantal kantoren om verzekeringen te verkopen. Maar alle Nederlandse banken, op een enkele kleinere na, krimpen hun kantorennet juist in. Fortis heeft nog een reden om afwachtend te reageren op Groeninks toenadering: er zijn kapers op de kust. De Britse banken Lloyds TSB en HSBC hebben ook al belangstelling getoond voor Fortis.

De Britten moeten wel over de grens kijken, nu er in eigen land geen mogelijkheden meer zijn. Minister van industrie Patricia Hewitt stak in juli een stokje voor de overname van Abbey National door Lloyds TSB. Ze vreesde dat de concurrentie gevaar zou lopen. De twee zouden vooral in dienstverlening aan particulieren en het MKB te groot worden. De grotere Engelse banken, zoals HSBC en Barclays, kunnen binnenlandse overnames of fusies dus zeker vergeten.

Ook Groenink constateerde onlangs dat de consolidatie in Groot-Brittannië wel klaar is. Duitsland komt volgens hem pas net op gang. De Nederlandse situatie ligt ergens tussen die in Engeland en Duitsland in. Midden jaren negentig liepen de Nederlanders voorop. De fusies van ABN en Amro en van NMB, Postbank en Nationale Nederlanden tot ING, gaven twee financiële concerns die ook op Europese schaal goed meekwamen, maar daarna sloeg de wet van de remmende voorsprong toe.

Het is niet helemaal duidelijk of verdere concentratie in Nederland wel mag. De Nederlandse Mededingingsautoriteit NMa laat slechts weten iedere fusie apart te bekijken. Duidelijk is wel dat een combinatie van ABN Amro en ING, met dertien miljoen particuliere rekeninghouders in Nederland, te groot zou worden. Dat speelt niet voor ABN Amro en Fortis, dat minder particuliere klanten heeft.

Ook de Rabobank wil groeien. Daarom liet hoofddirecteur Hans Smits eerder dit jaar weten dat er gekeken wordt naar buitenlandse partners.

ING denkt het voorlopig wel alleen af te kunnen. De bank-verzekeraar bezet inmiddels de vierentwintigste plaats op de ranglijst van het tijdschrift Fortune. In beurswaarde zijn ABN Amro (bijna 70 miljard gulden) en Fortis (ruim 80 miljard) amper even groot als ING (ruim 150 miljard). ING-topman Ewald Kist zei vorige week ook dat het voor hem nu wel even genoeg is. Na de overnames van de Amerikaanse verzekeraars Aetna en Reliastar, is hij niet uit op grote uitbreidingen.

En waarom zou een groot bedrijf eigenlijk met een ander samen willen gaan? Het enige directe voordeel zijn de kostenbesparingen. Twee banken of verzekeraars die fuseren, hebben per definitie overlappende activiteiten. Daarin kan gesneden worden, zodat de winst voor de aandeelhouders toeneemt en de beurskoers omhoog gaat. Voor Groenink is dat juist een reden om niet zo snel met een buitenlands bedrijf te fuseren, want dan valt er weinig te snijden.

Tot zover de theorie. Een geslaagde fusie is natuurlijk vooral goed voor het prestige van toplieden. Maar dat pakt niet altijd goed uit, zoals blijkt bij de Spaanse bank Banco Santander Central Hispanico. Die is sinds het samengaan enkele jaren geleden verscheurd door een bittere stammenstrijd. Voor integratie en synergie hebben de twee toplieden weinig aandacht meer. Ze zijn veel te druk met hun openlijke oorlog, onder meer over hun opvolging, en gooien daarbij al hun prestige in de strijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden