Nederlandsche Trotsch

Hoe voorkom je dat de Duitsersdapper standhielden in Vietnam?

Jezus is met Kerstmis aan het kruis geslagen en de hongerwinter was in de Koude Oorlog (waar met het vallen van de Chinese muur snel een einde aan kwam). En dat is allemaal in de Jordaan gebeurd.

Die laatste zin is van kleinkunstenaar Hans Teeuwen, maar had ook van een willekeurige leerling van het voortgezet onderwijs kunnen zijn.

Het schijnt in Nederland namelijk bedroevend gesteld te zijn met de historische kennis. Daarom presenteert de overheid vandaag een zogenaamde canon met de vijftig belangrijkste ijkpunten uit de vaderlandse geschiedenis. Alleen de vaderlandse geschiedenis, want het maakt de regering niet zo veel uit dat je niet weet wanneer de bestorming van de Bastille plaats vond. Om maar eens wat te noemen. Het gaat hier om niets minder dan het terugbrengen van de Nederlandsche Trotsch. Daarom zo’n canon en de plannen voor een Nationaal Historisch Museum in Den Haag. Een canon is overigens van oorsprong ’een reeks van voorgeschreven vaste gebeden in de mis’.

Dus, dan hebben we die geschiedenisles maar vast gehad.

Ja, ik dacht bij het horen van de term ’canon’ ook aan iets anders. ’Vader Jacob’ zingen in het klaslokaal en goed opletten wanneer je moet invallen. Maar nee.

Toch speelde dat klaslokaal een belangrijke rol in ’Rondom Tien’ (zaterdag, NCRV, Nederland 2). In dat programma werd de discussie over het belang van onze historie gevoerd. En in het klaslokaal, daar had de politiek de geschiedenis vanaf het begin af aan laten slabakken. Dat zei historicus Maarten van Rossem en daar waren ook de andere aanwezigen het wel over eens. Meer lesuren besteden aan het vak, vond geschiedenisdocent Oscar Westers. Want de aandacht die daar op school aan werd gegeven, was sinds de jaren zestig gehalveerd. Westers schreef een boekje over het gebrek aan kennis die hij in de praktijk bij zijn leerlingen aantrof. Titel: ’Hoe de Duitsers dapper standhielden in Vietnam’.

Twee leerlingen die zo in het boekje van Westers zouden kunnen voorkomen, zaten in de studio. Zij vonden geschiedenis niks aan en ook niet belangrijk. En trots op Nederland, dat waren ze al helemaal niet.

Of een lijst met vijftig highlights uit de Nederlandse historie een einde zou kunnen maken aan dit gebrek aan kennis en enthousiasme. Dat was de centrale vraag in Rondom Tien. „Het is een begin”, zei geschiedenisliefhebber Jan Marijnissen (SP), al vond hij niet dat de overheid zo’n canon moest samenstellen. Dat was iets voor historici als Maarten van Rossem en de ook aanwezige Huibert Crijns. Die laatste hamerde vooral op het gevaar dat volgens hem zit in de betekenis van het woord trots. „Ik vind trots een misplaatste emotie.”

Dat was aan Marijnissen en Van Rossem wel besteed, waardoor een echte discussie (met tegenstellingen) niet goed van de grond kwam. Gelukkig was schrijfster Yasmin Allas (Somalische van origine) er nog. Zij zei dat ze uit het ’meest bloeddorstige land van de wereld’ kwam en desondanks trots was op dat land. Nationalisme is voor haar geen vies woord „Waar zijn Nederlanders eigenlijk bang voor?”

Dat bleek nou juist die vermaledijde geschiedenis te zijn. Crijns: „Landen die zich heel erg focussen op hun nationale geschiedenis, daar is vaak iets mis mee. Kijk maar naar Servië of Rusland.”

Het onderwerp was ook wel wat geweest voor Marco Pastors, lijsttrekker van EénNL. Die nam EO-presentator Andries Knevel mee op sleeptouw door Rotterdam. Een tochtje trouwens, dat mij meer deed denken aan een uitzending van Politieke Partijen, dan aan een journalistiek portret van een politicus. Maar het is ook net wat je van zo’n uitzending verwacht, natuurlijk.

„Dit is de grootste moskee van het vasteland”, zei Pastors tijdens de stadstour. „In het langste park van Europa.” Allemaal vlakbij het Feyenoord-stadion, dat ’elke week vol zit’.

Het was niet moeilijk te raden op welke van deze feiten Pastors niet ouderwetsch trotsch was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden