Nederlands mooiste woord

Maandag interview | verschijnt 'Chin. Ind. Spec. Rest.' van singer-songwriter Aafke Romeijn. De docente Nederlands liet zich voor haar teksten inspireren door Ferdinand Bordewijk. 'Hij leerde me weglaten.'

Je bent een jonge vrouw, je zingt in het Nederlands, en hop, je bent opeens een genre. Kijk maar: Roosbeef, Eefje de Visser, recenter het duo Clean Pete, of Rita Zipora. En maandag verschijnt de nieuwe Aafke Romeijn. Een hele trits jonge vrouwen doet het goed in het krappe Nederlandse popwereldje. Dat valt op.

Of is dat een beetje seksistisch?

Ach, Aafke Romeijn snapt het wel. "Op mijn zeventiende zat ik in een punkbandje en we werden ook altijd 'dat meisjesbandje' genoemd. Je krijgt in elke recensie aandacht omdat je de enige vrouw op het podium bent. Of je wordt Spinvismeisje genoemd door de VPRO, en dat soort labeltjes doen het altijd goed op sociale media. Als rasfeminist zou ik me daar natuurlijk over moeten opwinden, maar ik ben ook raspragmaticus. Het levert nou eenmaal boekingen op." Grijnzend: "Maar ik zal altijd blijven benoemen dat het inderdaad verdorie geen genre is."

'Chin. Ind. Spec. Rest.' is een beetje een gekke titel, maar 'het mooiste en meest typische Nederlandse woord', aldus Romeijn. Komende maandag verschijnt de cd, niet echt haar debuutalbum, en eigenlijk ook niet echt een nieuwe plaat. De 28-jarige Aafke Romeijn wilde het eerst allemaal zelf doen. Zelf uitvogelen hoe het muziekwereldje in elkaar stak. Een jaar geleden bracht ze de cd in eigen beheer uit. Maar alles zelf doen kost heel veel tijd, vertelt ze, en levert heel weinig op. Dus ging ze overstag, tekende ze bij een label, en nu verschijnt 'Chin. Ind. Spec. Rest.' gewoon opnieuw.

Het is een cd vol zachte pianoliedjes en venijnige synthpop. Met poëtische Nederlandstalige teksten. O, en die vergelijking met Eefje de Visser hoort ze vaker. "Of Roosbeef. Het zijn schatten van meiden. Ik snap de associatie, hoewel het productioneel weinig te maken heeft met wat ik doe. Maar als vrouw word je altijd met andere vrouwelijke artiesten vergeleken. Net zoals Jacques Brel er altijd wordt bijgehaald als je in het Frans zingt. Ik heb me er nooit aan geërgerd."

Rare klanken

Vroeger schreef Romeijn in het Engels. Uit automatisme. De omslag kwam toen ze wilde schrijven over dingen die dicht bij haar stonden. "Om mijn gedachtes nou te vertalen naar het Engels en dan weer naar muziek is eigenlijk heel raar. Toch is in het Nederlands schrijven moeilijker, je moet echt met je billen bloot. En het is lelijker, het Nederlands heeft veel te veel medeklinkers en allemaal rare klanken die moeilijk te zingen zijn. En het klinkt al snel heel banaal."

"In het Engels schreef ik vaak overdreven, grappige nummers, of juist extreem gewelddadige. Doe je dat in het Nederlands, ben je meteen cabaretier." Daarom koos ze ook bewust om niet alleen zang met piano op cd te zetten. Uit angst voor dat kleinkunsterige. "Wanneer je eenmaal geframed wordt als theaterartiest, is het onmogelijk om nog in het popcircuit te komen - behalve als je Wende Snijders heet."

Nog zo'n dingetje als je in het Nederlands zingt, denkt Romeijn: "In het Engels luistert er geen hond naar je teksten, zodra je in het Nederlands begint vraagt iedereen ernaar."

Vooruit dan: veel van haar teksten gaan over haar ervaringen in de klas, ze doceert al een jaar of zes Nederlands op het Christelijk Gymnasium in Utrecht. Ze zingt over de haat en liefde voor haar werk, en voor bepaalde leerlingen. Veelal subtiel en poëtisch omfloerst, "om niet direct mijn baan te verliezen", maar duidelijker is het nummer 'Bint', vernoemd naar het boek van F. Bordewijk. Haar ogen fonkelen als ze over haar favoriete schrijver begint.

"Hij is een fantastisch stilist. Kort, bondig, hij is on-Nederlands met dat Russische minimalisme dat je weinig tegenkomt in de Nederlandse literatuur. Hij schrijft geen woord te veel. Hij heeft zichzelf nooit op de voorgrond geplaatst, gaf nooit interviews, want de schrijver was ondergeschikt aan zijn werk."

"Hij heeft zich ook nooit begeven in 'het wereldje'. Ook in de jaren dertig had je van die schrijverskringetjes, die met z'n allen zaten te zuipen en te discussiëren en te vechten. Bordewijk moest daar niks van hebben. Die was gewoon aan het schrijven in Schiedam. Dat vind ik wel mooi."

Debuutroman

Dat Bordewijk om 'Bint' van fascistische sympathieën werd beticht vindt Romeijn maar onzin. "Het is een onderwijsroman over de functie van geweld en autoriteit in het klaslokaal. Het is een overdenking, die niet af is. Het is geen oordeel of voorschrift."

Van Bordewijk leerde ze zoveel mogelijk weg te laten. "Dat is nog weleens moeilijk, zeker in een liedtekst heb je maar beperkt de ruimte." Niet makkelijk als je zoveel kwijt wilt. Meer ruimte heeft ze daarvoor in haar debuutroman, waaraan ze 'zoals iedereen' hard werkt, of in haar opiniestukken die ze over van alles en nog wat schrijft. Deze week prijkte de singer-songwriter op de cover van Vrij Nederland met haar schotschrift over de door haar gehate lerarenopleiding.

Want inderdaad, ze ziet niet alleen de muziek als haar domein. "Noem me megalomaan, maar ik heb altijd willen creëren. En heb altijd het idee gehad dat ik moest reageren op mijn omgeving. Ik maak me vaak boos over dingen."

Aafke Romeijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden