Nederlands migrantentheater niet alleen voor allochtonen

'Arabische blues puzzels': op 22 en 23 juni om 21.00 uur in het Ostadetheater te Amsterdam.

Morgen debuteert Marmite met 'Arabische blues puzzels' en legt daarmee de basis voor het recept van het migrantentheater in Amsterdam.

'Arabische blues puzzels' gaat in première in het kader van het Moussemfestival '95. Later volgen nog voorstellingen op scholen en wellicht ook in een aantal kleine theaters in het land. Het Moussemfestival of oogstfeest ('moussem' betekent letterlijk 'seizoen') wordt deze week gehouden in Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag. Naast een aantal debatten over emancipatie- en migratieproblemen zijn er talloze optredens van theatergroepen en muzikanten uit Marokko, Suriname en Brazilië. De manifestatie, die voor het grootste deel georganiseerd wordt door het Komité Marokkaanse Arbeiders in Nederland (KMAN), wordt dit weekeinde afgesloten met een uitgebreid programma in de Amsterdamse Jaap Edenhal.

De activiteiten van het van oorsprong Marokkaanse feest vallen dit jaar samen met die van de internationale anti-racisme campagne 'All different, all equal'. De campagne werd eind 1994 door de Raad van Europa gelanceerd met de bedoeling de toenemende intolerantie tegenover minderheden tegen te gaan.

Marmite werd begin dit jaar opgericht door Karim Mounir en Djilali Benabed in een poging om het Marokkaans toneel in Amsterdam nieuw leven in te blazen. “Er zijn bijna geen Marokkaanse theatergroepen van enig formaat”, zegt Mounir, assistent-regiseur van Marmite. “Met deze groep willen we geen zuiver Marokkaans-etnisch theater maken, maar Nederlands migrantentheater. Op deze manier kan de Marokkaanse gemeenschap haar steentje bijdragen aan de Nederlandse cultuur. De voertaal is daarom ook Nederlands. De acteurs, die tussen de 18 en 30 jaar zijn, zijn bijna allemaal in Nederland geboren en herkennen de problemen die aan de orde komen.”

'Arabische blues puzzels' vertelt het verhaal van twee jonge echtparen - Hayat en Salem en Marijke en Driss - die relatieproblemen hebben. Bij het eerste stel ('getrouwd vanwege de papieren') vliegen de scheldwoorden over en weer, net als de grappen en grollen. 'Ik was alles voor je', jammert Hayat (Fatima Taïra Idrissi). 'Nee, ik wàs alles voor je', werpt Salem (Karim El Guennouni) tegen.

Bij de Marokkaanse hardwerkende maatschappelijk werker Driss (Mohammed Azaay) zijn de relatieproblemen vooral terug te voeren op zijn wil om terug te gaan naar Marokko ('ik voel me hier stikken'). Zijn Nederlandse carrièrevrouw Marijke (Sacha Hulsenbosch) ziet dat echter niet zitten. Ook Salem, die meer geïntegreerd is, is het niet met Driss eens. Hij probeert hem ervan te overtuigen dat het in Nederland beter is dan in Marokko. Maar Driss gelooft dat niet en haalt daarbij (hoe komisch!) Slauerhoff aan: 'In Nederland wil ik niet leven,/ Men moet er steeds zijn lusten reven,/ Ter wille van de goede buren,/ Die gretig door elk gaatje gluren (...)'.

“We willen niet alleen theater maken voor de vorm, maar ook om de actuele problematiek aan te snijden en een dialoog tot stand te brengen”, zegt Djilali Benabed, tekstschrijver en producent bij Marmite. “De twee onderwerpen die in de voorstelling centraal staan zijn integratie- en vervreemdingsproblemen en de huwelijksproblematiek. Allochtonen zijn een deel van de Nederlandse maatschappij. Door te vertellen hoe wij met onze problemen en gevoelens omgaan kunnen wij een plekje bemachtigen in deze maatschappij.”

De voorstellingen van Marmite zijn vooral bestemd voor de tweede generatie allochtonen in Nederland. De Marokkaanse jeugd in Nederland heeft volgens de oprichters op cultureel gebied een tweeledig probleem. Behalve dat ze weinig weten van Westerse culturele vormen, zijn ze ook niet goed bekend met hun eigen culturele erfgoed. Daarnaast willen zij echter ook een Nederlands publiek bereiken.

De 'blues' in de titel verwijst naar het gevoel dat veel Marokkanen in Nederland kennen. Daarin wisselen melancholie en humor elkaar sterk af. Een Andalusische troubadour, die het stuk op een poëtische manier en met een sterk Frans accent in- en uitleidt, benadert met zijn muzikale, nostalgische bepiegelingen dat blues-gevoel het best.

Een andere muzikale bijdrage komt van Mamio Mahmoud. Hij werd in 1993 uitgeroepen tot de beste Nederlandse look-a-like van Michael Jackson. Tussen het Marokkaanse gezang en gedans zorgt hij met zijn playback-act van 'Billy Jean' voor de nodige afwisseling. Opmerkelijk is dat Mahmoud alleen de 'oude' Jackson wil imiteren. Sinds het album 'Dangerous' is het succes Michael naar zijn hoofd gestegen, vindt de look-a-like. “Hij gedraagt zich als een soort God, en dat kan ik als moslim niet accepteren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden