Nederlands boer ook in 't nauw

Regelgeving nekt veel bedrijven. 'Maar er is geen puf meer om te staken.'

Nee, in Nederland hoeven we nog geen rekening te houden met stakende boeren, zegt Dirk-Jan Schoonman, voormalig voorzitter van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV). "Ze zijn hier eigenlijk niet eens meer vooruit te branden. Boeren houden zich stil en hebben geen puf meer om te staken."

Ze mogen zich dan anders uiten, de financiële situatie van Nederlandse boeren is dezelfde als die van Franse collega's, stelt Schoonman, die zelf een melkveehouderij in Brummen heeft. Dat kan Frank Donkers, varkenshouder uit Helmond en secretaris van de Nederlandse Vakbond Varkenshouders (NVV) beamen. "Varkensboeren in Nederland hebben het momenteel erg moeilijk. Maar stakingen zijn nog niet aan de orde."

Verschillende Nederlandse melkveehouderijen zijn de afgelopen maanden failliet gaan. Schoonman zit nog steeds in het landelijk bestuur van de NMV en hoort bij de bond sombere geluiden binnenkomen. Het gaat vooral om grote bedrijven die nieuwe stallen hebben gebouwd, waarmee ze anticipeerden op het verdwijnen van het melkquotum sinds 1 april dit jaar. Schoonman: "Die krijgen nu de dikste rekeningen gepresenteerd, die ze niet kunnen betalen.

Melkveehouders ontvangen de laatste maanden steeds minder voor hun melk. Prijzen komen in de buurt van de zogenoemde kritieke melkprijs die boeren minimaal moeten krijgen om aan hun verplichtingen op de korte termijn te kunnen voldoen en nog redelijk te kunnen leven. Volgens het LEI, het agrarisch onderzoeksbureau van de Wageningen Universiteit, kunnen bedrijven het nog net bolwerken bij een prijs van 27 cent per kilo (zuivelbedrijven rekenen in kilo's).

De garantieprijs van FrieslandCampina ligt deze maand op 30 cent per kilo. Toen de melkquotering werd afgeschaft was dat nog 34 cent.

DOC Kaas betaalde in juni slechts 27 cent per kilo. En daar komt de Russische boycot en de afnemende vraag uit China nog eens bij. Volgens Schoonman kunnen boeren nu nog maar één ding doen om dezelfde omzet te draaien als voorheen: meer melk produceren.

"Franse boeren willen geld", zegt Schoonman, "wij hebben regulering van bovenaf nodig. De overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen. Als de melkprijs onder een bepaald niveau komt, moet er verplicht minder geproduceerd worden, door iedereen. Dan zie je dat de markt verandert en dat de melkprijs weer omhoog schiet."

De situatie van Nederlandse varkenshouders is al net zo nijpend. "Wij bewandelen voorlopig een ander traject dan de Franse boeren en zijn in gesprek met de overheid om te werken aan een vitaal boerenplan", zegt Donkers van de NVV.

Per kilo slachtvlees heeft een Nederlandse varkenshouder 19 cent meer aan kosten dan de gemiddelde Europese boer en 12 cent meer dan die uit Frankrijk en Duitsland. Dat komt door regelgeving omtrent milieu, dierenwelzijn en volksgezondheid die Nederland extra oplegt. Een gemiddeld bedrijf kost dat zo'n 100.000 euro per jaar. Een aantal bedrijven houdt dat niet meer vol, waarschuwt Donkers. "Wij dringen er continu op aan dat de overheid deze regelgeving moet loslaten en de markt zijn werk laat doen."

Donkers: "Er wordt geopperd dat Frankrijk zich in een andere positie bevindt dan Nederland, doordat bedrijven er vaak klein zijn en daardoor niet met boeren in andere landen kunnen concurreren. De grote en efficiënte bedrijven in Nederland zouden er beter voorstaan. Maar dat effect wordt door die 12 cent extra weer helemaal teniet gedaan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden