Nederlanders veilig terug uit Zuid-Sudan

Een evacuee uit Zuid-Sudan, met slechts een plastic zak aan bezittingen, komt aan op Vliegbasis Eindhoven.Beeld anp

Tientallen Nederlanders zijn teruggekeerd uit het onrustige Zuid-Sudan. In een paar bloedstollende dagen vluchtten ze van de gevarenzone in hoofdstad Juba naar het veilige Nederland.

De groep Nederlanders kwam in de nacht van vrijdag op zaterdag aan op Vliegbasis Eindhoven. De evacuatie gebeurde onder grote tijdsdruk, vertelt plaatsvervangend ambassadeur Paul Tholen. "Mensen die in Juba in hotels zaten, belden dat de kogels ze om de oren vlogen."

Tholen regelde met Defensie en Buitenlandse Zaken de evacuatie van Nederlanders uit het onrustige Afrikaanse land. Hij vertelde dat veel Nederlanders dringend hulp nodig hadden. Ze lieten weten dat het eten en water opraakten. " Mensen in Juba zitten in de gevarenzone", aldus Tholen.

Volgens de diplomaat hadden veel Nederlanders een veilig heenkomen gezocht in complexen van de Verenigde Naties. Zij moesten naar Juba worden gebracht voor de evacuatie. Dat lijkt nogal abrupt te zijn gebeurd, want de gevechten begonnen zondag 'uit het niets'. Een dag later waren al zware gevechten gaande.

Overhaast
Peter Buikema (30) van ontwikkelingsorganisatie ZOA heeft angstige dagen achter de rug in Zuid-Sudan, waar hij drie jaar ontwikkelingswerk heeft gedaan. De Nederlander werkte in de stad Bor, waar het deze week plots onrustig werd.

De vlucht was overhaast: Buikema loopt zaterdagochtend vroeg bij zijn aankomst in Eindhoven blootsvoets in schamele sandalen, een dun jasje, en een plastic tas met zijn bezittingen. De rest moest hij achterlaten. "Ik ben heel blij dat ik in Nederland ben", zei hij.

Mortiergranaat
"Sinds maandag werd er veel gevochten. Ik ben geëvacueerd naar de naburige VN-compound, net als 15.000 andere inwoners. Rond het complex vonden veel gevechten plaats. We hoorden schoten en explosies. Op een gegeven moment kwam een mortiergranaat in de compound neer. Het ding ontplofte gelukkig niet."

Buikema zegt een angstige tijd achter de rug te hebben. De VN evacueerde hem uiteindelijk naar het 150 kilometer zuidelijker gelegen Juba. "Daar was het nog rustig. Maar inmiddels gaan de geruchten dat de rebellen vanuit Bor naar Juba oprukken. Ik ben vanuit Juba vrijdagochtend naar Addis Abeba gevlogen."

Drukte op vliegveld
De Nederlandse evacués waren niet de enigen die Juba probeerden te ontvluchtten. Daarom kwam hun vlucht uren later aan dan gepland. De formaliteiten op de vliegvelden van Juba in Zuid-Sudan en het Ethiopische Addis Abeba namen veel tijd in beslag. Dat zei kolonel Johan van Soest, commandant van de vliegbasis in Eindhoven.

De Hercules C130 moest in Juba 3,5 uur wachten voor het toestel kon vertrekken, in plaats van het geplande half uur. En vervolgens moest de KDC-10 waarin de evacués overstapten in Addis Abeba, ook daar 2 uur wachten. In beide plaatsen moesten de passagiers door de terminals voor controle.

Volgens Van Soest was het op het vliegveld in Juba erg druk. 'Iedereen probeert er weg te komen', zei Van Soest. De luchtmacht wilde eerst twee maal met een Hercules naar Juba vliegen, maar gezien de avondklok werd besloten de evacués in een keer op te halen.

Door de drukte moest volgens de commandant worden gekozen tussen het meenemen van mensen en bagage. Evacués kregen in Juba te horen dat alleen handbagage mee aan boord mocht. De gevolgen waren bij aankomst in Nederland al direct merkbaar. Een aantal mensen droeg bij het verlaten van het toestel noodgedwongen nog zomerse kleding.

Rebellen
Plaatsvervangend ambassadeur Paul Tholen bevestigt dat de stad Bor is gevallen. De rebellen zouden inmiddels al zijn gesignaleerd tussen de stad en hoofdstad Juba, waar Defensie vrijdag tientallen mensen evacueerde. Ook Tholen vloog mee, maar gaat over een paar weken terug. Hij vindt het belangrijk om de ambassade open te houden.

Niet alle Nederlanders zijn met de vlucht van Defensie naar Nederland gekomen. Volgens Tholen bevinden zich nog zo'n 20 Nederlanders, inclusief ambassadepersoneel, in Zuid-Sudan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden