Nederlanders leggen parken in Berlijn aan

Van onze correspondente BERLIJN - Het Nederlandse landschapsarchitectenbureau DS uit Ouderkerk aan de Amstel gaat het gezicht bepalen van de openbare ruimte van Berlijns prestigieuze Potsdamerplatz.

Gisteren maakte de jury bekend dat het bureau van Maike van Stiphout en Bruno Doedens het beste plan had geleverd van de 154 prijsvraaginzendingen voor dit gebied. De eerste-prijswinnaars krijgen in dit geval geen beloning maar mogen daadwerkelijk aan de slag. Bij architectuurprijsvragen een zeldzaamheid.

De totaal onttakelde en uiterst smoezelige fabriekshal van de voormalige lampenfabriek in Berlijn-Wedding, waarin de prijswinnaars gisteravond werden geëerd en waar de deelnemende ontwerpen te zien zijn, staat in bitter contrast met de omvang en betekenis van het gebied waarvoor de ontwerpen zijn gemaakt.

De burgemeester van Berlijn had bij de prijsvraag niet misstaan maar zelfs de verantwoordelijke wethouder was verhinderd en kon de prijswinnaars niet eens persoonlijk het bosje bloemen komen overhandigen. En dat terwijl het gebied, waarvoor het Nederlandse bureau een ontwerp maakte, het centrale groengebied wordt voor Berlijns derde stadscentrum.

Van Stiphout en Doedens ontwierpen twee parken. Het eerste park, 'Prachtgleis' genoemd omdat het een verbinding vormt tussen het nabijgelegen verlaten spoorwegemplacement Gleisdreieck en de Potsdamerplatz, zou eigenlijk beter 'allee' kunnen heten.

Gekanteld

Het is een groenstrook, de ontwerpers noemen het een grassculptuur, van 477 meter lang en dertig meter breed die iets boven het straatniveau uitsteekt. De grassculptuur is gekanteld omdat de diagonaal tegenover elkaar liggende hoeken aan de uiteinden iets omhoog steken. Zo ontstaat volgens Maike van Stiphout een 'verdraaiing' die voor de passant spannende want steeds wisselende effecten oplevert.

Hoewel het een langgerekte allee is waar wandelaars weerszijden langs een dubbele bomenrij lopen, levert het nergens een eentonige platheid op. Toch is de grassculptuur een eenvoudig model. De variatie wordt vrijwel uitsluitend bereikt door de scheef liggende grasstrook.

Deze 'verdraaiing' is volgens de makers een symbool voor 'verandering', een begrip dat volgens hen bij Berlijn hoort en bij de Potsdamerplatz maar ook bij Duitsland.

Wandelgebied

Het tweede park dat Maike van Stiphout en Bruno Doedens en hun medewerkers vorm gaven heet Kemperpark en is ook meer een verbindingswandelgebied dan een traditioneel park.

“We vonden het jammer dat het stedebouwkundig ontwerp van dit gebied geen aansluiting biedt tussen Berlijns centrale reuzenpark) Tiergarten en de Platz. Die aansluiting hebben wij gemaakt door de Bellevueallee (de centrale as door Tiergarten) door te trekken naar de Potsdamerplatz.

De jury had in eerste instantie twee ontwerpen uitgekozen als potentiële kandidaten voor de eerste prijs. Beide bureau's moesten van de jury in een vorige ronde nog eens aan de slag.

Geweigerd

Het bureau DS had in hun eerste versie geweigerd de eis in te willigen om midden in de prominentste groenstrook van Berlijn een afgeschermde kinderspeelplaats voor een crèche te ontwerpen. De jury bleef vasthoudend en dat maakt dat de grassculptuur van DS nu in tweeën uiteen valt.

In het midden schittert een majesteuze vierkante speelplaats, als een kostbaar kleinood beschermd en omzoomd door een slotgrachtje. Een bekroning op het toch al overtuigende plan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden