Nederlander zijn, maar nu nog worden

Saskia van Os is formeel geen Nederlandse. Zij hoopt dat de Tweede Kamer daar wat aan doet. (FOTO PATRICK POST) Beeld Patrick Post
Saskia van Os is formeel geen Nederlandse. Zij hoopt dat de Tweede Kamer daar wat aan doet. (FOTO PATRICK POST)Beeld Patrick Post

Saskia van Os haalt een dikke map tevoorschijn. „Dit is mijn IND-map, hierin heb ik alle papieren bewaard”, zegt ze. De map is een tastbaar bewijs van haar jarenlange correspondentie met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) om in Nederland te kunnen blijven. Van Os woont sinds haar negentiende met haar Nederlandse moeder in Nederland, daarvoor woonde ze met haar ouders in Australië. Heel haar familie woont in Nederland. Zelf heeft Van Os nog steeds alleen de Australische nationaliteit. Haar vader is Australiër, maar daar heeft ze al jaren geen contact meer mee. „Als ze me hier weg willen sturen, kunnen ze me net zo goed naar Turkije sturen, want met Australië heb ik helemaal niks.”

Maurice Hoogendoorn

Mensen als Van Os worden ’latente Nederlanders’ genoemd. Ze zijn voor 1985 geboren uit een Nederlandse moeder en een buitenlandse vader. Tot 1985 kregen alleen kinderen van Nederlandse vaders de Nederlandse nationaliteit. Daarna konden moeders ook hun nationaliteit doorgeven. Van Os werd twee jaar voor dat besluit geboren. Via een eenmalige, tijdelijke optieregeling van drie jaar konden zij en andere kinderen die voor 1985 zijn geboren alsnog de Nederlandse nationaliteit verkrijgen. Net als Van Os waren veel mensen daar niet van op de hoogte. Zij maakten na 1988 geen kans meer op het Nederlanderschap.

In 2005 hoorde advocate Stans Goudsmit voor het eerst van deze groep mensen en stapte ermee op een aantal Kamerleden af. PvdA-Kamerlid Jeroen Dijsselbloem pakte het op en diende een amendement in op een voorstel de Rijkswet Nederlanderschap te wijzigen, zodat deze mensen alsnog Nederlander kunnen worden. Het amendement werd aangenomen, maar het voorstel niet, zodat het feest toch niet doorging.

Goudsmit richtte een stichting op voor de ’latente Nederlanders’. Die vertegenwoordigt inmiddels bijna 500 mensen. Voor hen is het lastig om in Nederland te kunnen wonen zolang de wetswijziging niet is aangenomen. Van Os heeft talloze aanvragen naar de IND moeten sturen om verblijfsvergunningen te kunnen krijgen. Eerst kreeg ze er een voor haar studie psychologie, daarna om te zoeken naar werk. Nu heeft ze een verblijfsvergunning van zes maanden. Die vergunning loopt op 24 februari af. Het zal Van Os toch niet overkomen dat ze haar huis en baan (ze is woongroepbegeleider bij een zorginstelling) moet opgeven, omdat ze teruggestuurd wordt naar Australië, en dat ze dan daar moet wachten tot de wetswijziging in het Staatsblad is verschenen? Dat kan immers nog wel even duren: de wetswijziging moet ook nog door de Eerste Kamer worden behandeld.

Nee, tot een uitwijzing naar Australië zal het zeer waarschijnlijk niet komen. Onlangs liet staatssecretaris Albayrak van justitie de Tweede Kamer weten dat ze zoekt naar een tijdelijke oplossing voor de latente Nederlanders. Maar spannend is het wel voor Van Os: de IND heeft negatief beschikt op haar verzoek om haar verblijfsvergunning te verlengen totdat de zaak wettelijk is geregeld. Op een bezwaar tegen dat besluit heeft ze nog niets vernomen.

Volgens Dijsselbloem gaat het nu toch echt lukken. „Het heeft een tijdje geduurd omdat het kabinet viel nadat het de vorige keer is behandeld. Dan moet het weer opnieuw op de agenda komen. Nu is het deel van een nieuwe wetswijziging van minister Hirsch Ballin van justitie. Er is destijds bijna Kamerbreed voor het amendement gestemd, dus die wetswijziging wordt zeker aangenomen.”

(Trouw) Beeld Patrick Post
(Trouw)Beeld Patrick Post
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden