Zorgverzekering

Nederlander zakt voor examen zorgpolis

De tas van een huisarts, archiefbeeld.Beeld anp

Nederlanders weten weinig over hun eigen zorgverzekering. Een op de zes mensen denkt dat men bij een bezoek aan de huisarts het eigen risico moet aanspreken, blijkt uit een onderzoek. Dat is niet het geval, maar deze groep mijdt mogelijk toch deze gratis vorm van zorg.

Op meer punten blijken de duizend mensen die vergelijkingssite Pricewise liet ondervragen, niet de bewuste zorgconsumenten die de politiek zo graag ziet. Op veel Eerste Hulp-afdelingen hangt tegenwoordig een bordje 'onze zorg kost geld' maar een op de drie ondervraagden denkt nog steeds dat de spoedhulp gratis is. Hetzelfde geldt voor ambulancevervoer en bloedprikken in het ziekenhuis: wie nog geen zorgkosten heeft gemaakt, wordt direct aangeslagen. Voor minderjarigen geldt het eigen risico weer niet, maar slechts een krappe meerderheid van de consumenten beseft dat.

Het onderscheid tussen eigen risico en eigen bijdrage is voor veel mensen een probleem. Het eigen risico - nu 385 euro - is het bedrag dat men per jaar eerst zelf moet ophoesten. Eigen bijdragen zijn vaste bedragen, bijvoorbeeld per medicijn. Veel ondervraagden denken dat wanneer ze hun eigen risico opmaken, ze geen eigen bijdrage meer hoeven te betalen. Dat is ten onrechte. Een op de drie mensen denkt dat kraamhulp onder het eigen risico valt, terwijl hier alleen een eigen bijdrage voor geldt.

Vier van de tien burgers hebben geen idee welke polisvorm - waar onder meer van afhangt of ze overal terecht kunnen - ze zelf hebben. Drie op de tien mensen hebben geen idee wat het verschil is tussen deze vormen. De meeste ondervraagden beseffen dat tandzorg, een bril en het gehoorapparaat alleen worden vergoed als men een aanvullende verzekering heeft afgesloten, maar een kleine minderheid denkt dat dit niet nodig is. Bij mensen met een laag inkomen zijn de misverstanden over de zorgpolis groter dan bij anderen.

"Als mensen zich verzekeren, is het belangrijk dat ze weten welk financieel risico ze lopen", zegt directeur Hans de Kok van Pricewise. "Dat wordt een probleem als ze aan de ene kant denken dat de huisarts onder het eigen risico valt, en een behandeling in het ziekenhuis niet. Daarover moet de overheid meer duidelijkheid scheppen. Termen als 'eigen risico' en 'eigen bijdrage' zijn ook verwarrend. In de praktijk geldt een eigen bijdrage vaak voor medicijnen, noem dat dan bijvoorbeeld 'medicijnbijdrage'. Dan verwachten mensen minder snel dat ze die niet meer hoeven te betalen nadat het eigen risico al is aangesproken."

'Rijken betalen in toekomst meer'

Steeds meer partijen - vooral aan de linkerkant - zijn kritisch over het eigen risico in de zorgverzekering. Dat bedraagt in 2017 net als dit jaar 385 euro. De SP ziet het liefst helemaal geen eigen risico en voor de PvdA is verlaging bespreekbaar. Men vreest dat armere mensen door het eigen risico zorg gaan mijden.

Het Centraal Plan Bureau rekende gisteren door wat die discussie in de toekomst betekent voor de herverdeling van rijk naar arm. Als de zorguitgaven blijven doorgroeien in het huidige tempo leveren over een kwart eeuw rijke ouderen daardoor 3 procent van hun inkomen in, terwijl arme leeftijdsgenoeten er juist 21 procent op vooruit gaan. De zorgpremies zijn weliswaar voor iedereen gelijk, maar minder kapitaalkrachtigen krijgen een compensatie via de zorgtoeslag en verder wordt de zorg betaald uit inkomensafhankelijke regelingen.

Hoe wenselijk dat is, moet volgens het CPB door de politiek worden bepaald. Het eigen risico treft mensen met een laag inkomen relatief het hardst. Als het eigen risico gelijk blijft of zelfs daalt zullen de rijkeren een nog groter aandeel van de zorgkosten gaan betalen. Het CPB zegt ook dat bij ongewijzigd beleid in 2040 jongeren een steeds groter deel betalen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden