Nederlander vindt religieuze trouwerij en uitvaart nog steeds belangrijk

Voetballer Leroy Fer en zijn verse echtgenote Xenia Maria, twee jaar geleden in het Britse Norwich.Beeld anp

De kerken mogen dan leeglopen, Nederlanders vinden het nog steeds belangrijk om bij grote gebeurtenissen een religieuze plechtigheid te houden. Grofweg vijftig procent hecht waarde aan kerkelijke of anderszins religieuze huwelijken, doopceremonies en begrafenissen.

Dat constateert het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) in de nieuwe editie van diens lijfblad Demos. De waardering van religieuze plechtigheden is opmerkelijk stabiel, ontdekte het NIDI. Tussen het begin van de jaren '90 en 2008 is het nauwelijks afgenomen.

Het NIDI, dat verbonden is aan de Rijksuniversiteit Groningen, analyseerde cijfers van de European Values Study, een grote internationale peiling over een wijd uiteenlopend aantal onderwerpen. Die peilingen vonden plaats in 1990, 1999 en 2008. Cijfers van recenter datum zijn niet beschikbaar.

60 procent vindt overlijdensplechtigheid belangrijk
Bij de eerste meting gaf ongeveer 50 procent van de Nederlanders aan belang te hechten aan een 'godsdienstige plechtigheid' bij een huwelijk. Bij de laatste meting was die groep even groot. Voor overlijdensplechtigheden geldt hetzelfde: in 1990 vond ongeveer 60 procent die belangrijk, in 2008 was dat 58 procent. Geboorteceremonies zijn iets minder populair. Die worden belangrijk gevonden door 40 tot 45 procent van de Nederlanders.

Opvallend is de kloof die gaapt tussen de waarderingscijfers en het daadwerkelijke aantal ceremonies. Het aantal dopelingen loopt al jaren terug, net als het aantal kerkelijke huwelijken en uitvaarten. Kerken zien hun ledentallen slinken, en kerkdiensten trekken steeds minder bezoekers.

Plechtigheid kan kerkelijk zijn, maar dat hoeft niet
Wat zou de Nederlander precies bedoelen als hij spreekt over godsdienstige plechtigheden? Alleen ceremonies in kerken en moskeeën of ook andere rituelen - thuis of in het uitvaartcentrum bijvoorbeeld? Het NIDI moet ons het antwoord schuldig blijven.

"De manier waarop we die belangrijke gebeurtenissen in het leven vormgeven is steeds gevarieerder en er komen dus steeds meer alternatieven", stelt NIDI-onderzoekster Ellen Dingemans in Demos. "Mogelijk hebben de traditionele godsdienstige plechtigheden nog wel een vertrouwde plek in ons waardensysteem. Ondanks de toenemende diversiteit in levensovertuigingen en religies."

NIDI is bepaald niet de eerste die constateert dat Nederlanders religie en spiritualiteit anders zijn gaan vormgeven. Uit de vijfde editie van het onderzoek 'God in Nederland' bleek eerder deze maand dat 82 procent nooit of zelden in een kerk komt. Geloof in een persoonlijke god is flink op zijn retour - 14 procent doet dat nog. Daar tegenover staat de toenemende populariteit van 'horizontale transcendentie': bewust en verantwoordelijk leven in het hier en nu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden